Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 54

शिवसंस्कार-दीक्षानिरूपणम् (Śivasaṃskāra and the Typology of Dīkṣā)

समर्प्य सोदकं तस्मै नित्यं तद्वशगो भवेत् । यदा शिवाय स्वात्मानं दत्तवान् देशिकात्मने

samarpya sodakaṃ tasmai nityaṃ tadvaśago bhavet | yadā śivāya svātmānaṃ dattavān deśikātmane

เมื่อถวายอรรฆยะพร้อมน้ำแด่คุรุผู้นั้นแล้ว พึงอยู่ภายใต้การชี้นำและวินัยของท่านทุกวัน; เพราะเมื่อผู้ใดมอบตนแก่พระศิวะผู้สถิตในรูปแห่งอาจารย์แล้ว

समर्प्यhaving offered
समर्प्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√अर्प् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘having offered/delivered’
स-उदकम्(it) with water
स-उदकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस (उपसर्ग/अव्यय) + उदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘स’ उपपदपूर्वक (with water)
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; सम्प्रदान (dative)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-प्रयोग (adverbial accusative: ‘always’)
तत्-वशगःsubservient to him
तत्-वशगः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् + वशग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (अन्तर्भूत-कर्ता); तत्पुरुष-समास (‘तस्य वशे गतः’)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
यदाwhen
यदा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal: ‘when’)
शिवायto Śiva
शिवाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; सम्प्रदान
स्व-आत्मानम्one’s own self
स्व-आत्मानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारय-समास (‘स्वः आत्मा’)
दत्तवान्(he) gave / having given
दत्तवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्तरि प्रयोग (‘having given/one who gave’)
देशिक-आत्मनेto the guru (teacher) himself
देशिक-आत्मने:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदेशिक + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; तत्पुरुष-समास (‘देशिकस्य आत्मा’/‘देशिकरूप आत्मा’); सम्प्रदान

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

S
Shiva
G
Guru (Deshika)

FAQs

It teaches that true Śiva-bhakti matures into complete self-surrender, expressed as steady obedience to the Guru who embodies Śiva’s grace and guidance toward liberation.

Just as the Liṅga is a saguna focus for approaching the transcendent Śiva, the realized Guru is presented as Śiva’s living presence—through whom the devotee learns right worship, right knowledge, and disciplined devotion.

A daily offering with water (udaka) to the Guru, coupled with consistent Guru-sevā and disciplined practice—such as japa of the Pañcākṣarī ("Om Namaḥ Śivāya")—as an outward sign of inner surrender.