Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 9

श्रद्धामाहात्म्यं तथा देवीप्रश्नः

The Greatness of Śraddhā and Devī’s Question to Śiva

ततः स्वमंकमारोप्य देवीं देववरोरहः । अलंकृत्य च तैः पुष्पैरास्ते हृष्टतरः स्वयम् । अथांतःपुरचारिण्यो देव्यो दिव्यविभूषणाः । अंतरंगा गणेन्द्राश्च सर्वलोकमहेश्वरीम्

tataḥ svamaṃkamāropya devīṃ devavarorahaḥ | alaṃkṛtya ca taiḥ puṣpairāste hṛṣṭataraḥ svayam | athāṃtaḥpuracāriṇyo devyo divyavibhūṣaṇāḥ | aṃtaraṃgā gaṇendrāśca sarvalokamaheśvarīm

แล้วพระผู้เป็นเลิศในหมู่เทพได้อุ้มพระเทวีขึ้นประทับบนตักของพระองค์ ทรงประดับพระนางด้วยดอกไม้เหล่านั้น และพระองค์เองประทับด้วยความปีติยิ่งขึ้น ครั้นนั้นเหล่าเทวีผู้สัญจรในเขตวังใน อาภรณ์ทิพย์ประดับกาย และหัวหน้าคณะคณะคณาอันใกล้ชิด ต่างพากันมาเฝ้าเพื่อปรนนิบัติพระมหาอิศวรีแห่งสรรพโลก.

tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAvyaya; kāla/krama-vācaka (sequence adverb)
svamhis own
svam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsva (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; adjective to aṅkam
aṅkamlap
aṅkam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaṅka (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
āropyahaving placed (upon)
āropya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootā-ruh/ā-rop (धातु)
FormLyap (ल्यप्) gerund (absolutive) from ā-rop ‘to place/raise’; pūrvakāla-kriyā
devīmthe Goddess
devīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
devavaraḥthe best of gods
devavaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva + vara (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Prathamā, Ekavacana; tatpuruṣa ‘devānāṃ varaḥ’
urahaḥon (his) chest/bosom
urahaḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rooturas (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana; Vedic/epic form for ‘uras’ (chest/bosom)
alaṃkṛtyahaving adorned
alaṃkṛtya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootalaṃ-kṛ (धातु)
FormKtvā (क्त्वा) gerund; pūrvakāla-kriyā
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta conjunction
taiḥwith those
taiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPum/Napumsaka, Tṛtīyā, Bahuvacana; instrumental ‘with those’
puṣpaiḥwith flowers
puṣpaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpuṣpa (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Tṛtīyā, Bahuvacana
āstesits/remains
āste:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootās (धातु)
FormLaṭ (लट्) Present, Prathama-puruṣa, Ekavacana; ātmanepada
hṛṣṭataraḥmore delighted
hṛṣṭataraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roothṛṣṭa + tara (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Prathamā, Ekavacana; comparative degree (तर)
svayamhimself
svayam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic/reflexive adverb
athathen/now
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormAvyaya; discourse particle (अनन्तरार्थक)
antaḥpuracāriṇyaḥwomen of the inner palace
antaḥpuracāriṇyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootantaḥpura + cāriṇī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana; tatpuruṣa ‘antaḥpure cāriṇyaḥ’ (women moving in the inner apartments)
devyaḥgoddesses/ladies
devyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana
divyavibhūṣaṇāḥadorned with divine ornaments
divyavibhūṣaṇāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdivya + vibhūṣaṇa (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana; karmadhāraya ‘divyāni vibhūṣaṇāni yāsām’ (wearing divine ornaments)
antaraṃgāḥintimate (attendants)
antaraṃgāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootantaraṃga (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Prathamā, Bahuvacana; adjective ‘inner/close attendants’
gaṇendrāḥchiefs of the gaṇas
gaṇendrāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṇa + indra (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Prathamā, Bahuvacana; tatpuruṣa ‘gaṇānām indraḥ’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta conjunction
sarvalokamaheśvarīmthe great sovereign lady of all worlds
sarvalokamaheśvarīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva + loka + maheśvarī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; tatpuruṣa ‘sarveṣāṃ lokānāṃ maheśvarī’

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Offering: pushpa

S
Shiva
P
Parvati
G
Ganas

FAQs

It portrays Śiva with Devī in a tender, royal intimacy, teaching that the Supreme (Pati) is never separated from His Śakti; their union is the source of auspiciousness, order, and grace for the worlds, and devotion to them ripens the soul toward liberation.

While the Liṅga points to the transcendental (nirguṇa) reality, this scene highlights saguna worship—Śiva as the personal Lord who joyfully honors Devī—encouraging devotees to approach the Liṅga with loving bhakti and reverence for Śakti as inseparable from Śiva.

Offer flowers with the भावना (inner devotion) of adorning Śiva and Devī together; meditate on Ardhanārīśvara-bhāva (their inseparability) while repeating the Pañcākṣarī mantra “Om Namaḥ Śivāya,” seeking Śiva’s grace through humble attendance (sevā).