Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 10

शिवदूतस्य शङ्खचूडकुलप्रवेशः — The Śiva-Envoy’s Entry into Śaṅkhacūḍa’s City

पुष्पदंत उवाच । राजेन्द्र शिवदूतोऽहं पुष्पदंताभिधः प्रभो । यदुक्तं शंकरेणैव तच्छृणु त्वं ब्रवीमि ते

puṣpadaṃta uvāca | rājendra śivadūto'haṃ puṣpadaṃtābhidhaḥ prabho | yaduktaṃ śaṃkareṇaiva tacchṛṇu tvaṃ bravīmi te

ปุษปทันตะกล่าวว่า “โอ้ราชาเหนือราชาทั้งหลาย โอ้พระผู้เป็นเจ้า ข้าคือทูตของพระศิวะ นามว่าปุษปทันตะ จงฟังถ้อยคำที่ศังกรตรัสเอง—ข้าจะกล่าวให้ท่านฟัง”

पुष्पदन्तःPuṣpadanta
पुष्पदन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुष्पदन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पुष्प + दन्त)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (राज्ञाम् इन्द्रः)
शिवदूतःŚiva's messenger
शिवदूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + दूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (शिवस्य दूतः)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
पुष्पदन्त-अभिधःnamed Puṣpadanta
पुष्पदन्त-अभिधः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुष्पदन्त (प्रातिपदिक) + अभिध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पुष्पदन्त इति अभिधा यस्य)
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
यत्what
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
उक्तम्said
उक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'यत्' इत्यस्य विशेषणम्
शङ्करेणby Śaṅkara
शङ्करेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'शृणु' इत्यस्य कर्म
शृणुhear
शृणु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
ब्रवीमिI tell
ब्रवीमि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप

Puṣpadanta (Shiva’s messenger)

Tattva Level: pashu

S
Shiva
S
Shankara
P
Puṣpadanta

FAQs

The verse highlights śravaṇa (reverent listening) to Śiva’s own command as a primary doorway to grace: the messenger does not teach personal opinion, but transmits Śaṅkara’s word, emphasizing devotion, humility, and obedience to Pati (the Lord) in Shaiva Siddhanta.

By presenting Śaṅkara as the direct authority whose instruction is to be heard, it supports Saguna Śiva worship—where the devotee follows Śiva’s expressed will (often embodied in Linga worship, mantra, and vrata) as the practical means to approach the transcendent Nirguna reality.

The key practice implied is attentive listening and faithful reception of Śiva’s teaching (śravaṇa), which traditionally pairs well with japa of the Panchākṣarī mantra “Om Namaḥ Śivāya” and disciplined observance of Śiva’s injunctions as given in Purāṇic narratives.