वीरभद्रस्य गमनप्रस्थानम् — Vīrabhadra’s Departure for Dakṣa’s Sacrifice

Verse 1

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तं श्रीमहेशस्य श्रुत्वा वचनमादरात् । वीरभद्रोतिसंतुष्टः प्रणनाम महेश्वरम

พรหมาตรัสว่า: ครั้นได้สดับถ้อยคำของศรีมหेशด้วยความเคารพแล้ว วีรภัทรผู้ยินดีอย่างยิ่งได้กราบนอบน้อมแด่มหาอิศวร (พระศิวะ)

Verse 2

शासनं शिरसा धृत्वा देवदेवस्य शूलिनः । प्रचचाल ततः शीघ्रं वीरभद्रो मखं प्रति

วีรภัทระน้อมรับพระบัญชาของพระศิวะ ผู้เป็นเทพเหนือเทพและผู้ทรงตรีศูลไว้เหนือเศียร แล้วรีบมุ่งหน้าอย่างรวดเร็วไปยังพิธียัญของทักษะ

Verse 3

शिवोथ प्रेषयामास शोभार्थं कोटिशो गणान् । तेन सार्द्धं महावीरान्मलयानलसन्निभान्

ต่อมาเพื่อความรุ่งเรืองและสิริมงคล พระศิวะทรงส่งหมู่คณะคณะ (คณะของพระองค์) นับเป็นโกฏิ ๆ ออกไป พร้อมด้วยมหาวีรผู้เรืองรองดุจไฟแห่งลมมลยะ

Verse 4

अथ ते वीरभद्रस्य पुरतः प्रबला गणाः । पश्चादपि ययुर्वीराः कुतूहलकरा गणाः

แล้วหมู่คณะผู้เกรียงไกรเหล่านั้นเคลื่อนไปอยู่เบื้องหน้าวีรภัทระ และเบื้องหลังก็มีหมู่คณะนักรบตามมา การปรากฏของพวกเขาก่อให้เกิดความพิศวงปนเกรงกลัว

Verse 5

वीरभद्रसमेता येगणाश्शतसहस्रशः । पार्षदाः कालकालस्य सर्वे रुद्रस्वरूपिणः

พร้อมกับวีรภัทระมีหมู่คณะนับแสน พวกเขาทั้งหมดเป็นบริวารของพระศิวะ ผู้เป็นกาลเหนือกาล และแต่ละตนล้วนมีสภาพเป็นรูทระ

Verse 6

गणैस्समेतः किलतैर्महात्मा स वीरभद्रो हरवेषभूषणः । सहस्रबाहुर्भुजगाधिपाढ्यो ययौ रथस्थः प्रबलोतिभीकरः

วีรภัทรมหาตมะนั้นมาพร้อมหมู่คณะคณะ (คณะ) ประดับด้วยอาภรณ์และเครื่องแต่งกายดุจพระหระ มีพันกร อุดมด้วยพญานาคเป็นเครื่องประดับ ขึ้นประทับรถศึก แล้วเคลื่อนไปด้วยกำลังอันยิ่งและความน่าเกรงขามยิ่งนัก।

Verse 7

नल्वानं च सहस्रे द्वे प्रमाणं स्यंदनस्य हि । अयुतेनैव सिंहानां वाहनानां प्रयत्नतः

ขนาดของราชรถนั้นมีประมาณสองพันนัลวา; และด้วยความเพียรในขบวนยังมีสิงห์หนึ่งหมื่นเป็นพาหนะร่วมด้วย

Verse 8

तथैव प्रबलाः सिंहा बहवः पार्श्वरक्षकाः । शार्दूला मकरा मत्स्या गजास्तत्र सहस्रशः

เช่นเดียวกัน สิงห์ผู้เกรียงไกรจำนวนมากยืนเป็นผู้พิทักษ์ด้านข้าง; และที่นั่นมีเสือ จระเข้ ปลา และช้างนับพันๆ

Verse 9

वीरभद्रे प्रचलिते दक्षनाशाय सत्वरम् । कल्पवृक्षसमुत्सृष्टा पुष्पवृष्टिरभूत्तदा

เมื่อวีรภัทรออกเดินอย่างรวดเร็วเพื่อทำลายทักษะ ขณะนั้นก็เกิดสายฝนดอกไม้ ราวกับโปรยลงมาจากกัลปพฤกษ์

Verse 10

तुष्टुवुश्च गणा वीर शिपिविष्टे प्रचेष्टितम् । चक्रुः कुतूहलं सर्वे तस्मिंश्च गमनोत्सवैः

โอ้ผู้กล้า เหล่าคณะคณะ (คณะของศิวะ) สรรเสริญการกระทำและความเคลื่อนไหวของศิปิวิษฏะ และทุกคนก็เต็มไปด้วยความใคร่รู้ ทำการไปที่นั่นประหนึ่งเป็นงานฉลอง

Verse 11

काली कात्यायिनीशानी चामुंडा मुंडमर्दिनी । भद्रकाली तथा भद्रा त्वरिता वैष्णवी तथा

นางคือกาลี กาตยายนี อีศานี; จามุณฑา ผู้ปราบอสูร; มุณฑมรรทินี ผู้บดขยี้มุณฑะ; ภัทรกาลีและภัทรา ผู้เป็นมงคล; ตวริตา ผู้คุ้มครองฉับไว; และยังเป็นไวษณวีด้วย

Verse 12

एताभिर्नवदुर्गाभिर्महाकाली समन्विता । ययौ दक्षविनाशाय सर्वभूतगणैस्सह

มหากาลีผู้ประกอบพร้อมด้วยนวทุรคาทั้งเก้านี้ ได้ออกเดินทางพร้อมหมู่ภูตทั้งปวง เพื่อทำลายทักษะ

Verse 13

डाकिनी शाकिनी चैव भूतप्रमथगुह्यकाः । कूष्मांडाः पर्पटा श्चैव चटका ब्रह्मराक्षसाः

ดากินีและศากินี พร้อมทั้งหมู่ภูต—ปรมถะและคุหยะกะ—รวมทั้งกูษมาณฑะ ปรปฏะ จฏกะ และพราหมณ์-รากษส ต่างก็ปรากฏอยู่ ณ ที่นั้น

Verse 14

भैरवाः क्षेत्रपालाश्च दक्षयज्ञविनाशकाः । निर्ययुस्त्वरितं वीराश्शिवाज्ञाप्रतिपालकाः

เหล่าภัยรวะและเกษตรปาล—วีรชนผู้ทำลายยัญของทักษะ—ต่างรีบออกไปโดยฉับไว ในฐานะผู้ปฏิบัติตามพระบัญชาของพระศิวะอย่างมั่นคง

Verse 15

तथैव योगिनीचक्रं चतुःषष्टिगणान्वितम् । निर्ययौ सहसा क्रुद्धं दक्षयज्ञं विनाशितुम्

เช่นเดียวกัน วงจักรแห่งโยคินีซึ่งมีกณะหกสิบสี่ร่วมด้วย ก็พุ่งออกไปโดยฉับพลันด้วยความพิโรธ เพื่อทำลายยัญของทักษะ

Verse 16

तेषां गणानां सर्वेषां संख्यानं शृणु नारद । महाबलवतां संघोमुख्यानां धैर्यशालिनाम्

โอ้นารท จงฟังจำนวนของหมู่คณะทั้งหมดนั้นเถิด—เหล่าผู้นำแห่งกองทัพผู้มีกำลังยิ่งใหญ่และเปี่ยมด้วยความกล้าหาญมั่นคง

Verse 17

अभ्ययाच्छंकुकर्णश्च दशकोट्या गणेश्वरः । दशभिः केकराक्षश्च विकृतो ष्टाभिरेव

แล้วพระศังกรกัรณะ ผู้เป็นจอมแห่งคณะคณะของพระศิวะ เสด็จรุดหน้ามาพร้อมบริวารสิบโกฏิ; เคการากษะมากับสิบโกฏิ และวิกฤตะมาพร้อมแปดโกฏิโดยลำพัง

Verse 18

चतुःषष्ट्या विशाखश्च नवभिः पारियात्रिकः । षड्भिस्सर्वाङ्गको वीरस्तथैव विकृताननः

วิศาขะมาพร้อมผู้ติดตามหกสิบสี่; ปาริยาตริกะมาพร้อมเก้า. เช่นเดียวกัน วีรสรวางคกะมาพร้อมหก และวิกฤตานนะก็มาพร้อมหก

Verse 19

ज्वालकेशो द्वादशभिः कोटिभिर्गणपुंगवः । सप्तभिः समदज्जीमान् दुद्रभोष्टाभिरेव च

ชวาลเกศะ ผู้นำเอกในหมู่คณะของพระศิวะ มาพร้อมบริวารสิบสองโกฏิ; พร้อมกันนั้น สมทัชชีมานมาพร้อมเจ็ดโกฏิ และทุทรโภษฏะก็มาพร้อมแปดโกฏิ

Verse 20

पंचभिश्च कपालीशः षड्भिस्संदारको गणः । कोटिकोटिभिरेवेह कोटिकुण्डस्तथैव च

ณ ที่นี้ กปาลีศะมาพร้อมห้าหมู่ และคณะชื่อสันดารกะมาพร้อมหกหมู่; ส่วนโฏฏิกุณฑะมาพร้อมบริวารนับโกฏิต่อโกฏิอย่างหาประมาณมิได้

Verse 21

विष्टंभोऽष्टाभिर्वीरैः कोटिभिर्गणसप्तमः । सहस्रकोटिभिस्तात संनादः पिप्पलस्तथा

โอ้ผู้เป็นที่รัก หมู่คณะคณะคณะแห่งพระศิวะลำดับที่เจ็ดมีนามว่า ‘วิษฏัมภะ’ มีบริวารผู้กล้าหาญแปดโกฏิ ส่วน ‘สัมนาทะ’ และ ‘ปิปปละ’ ต่างก็มีบริวารคณะคณะละหนึ่งพันโกฏิ

Verse 22

आवेशनस्तथाष्टाभिरष्टाभिश्चंद्रतापनः । महावेशः सहस्रेण कोटिना गणपो वृतः

อาเวศนะพร้อมด้วยคณะคณะ (คณะของพระศิวะ) แปดหมู่ และจันทรตาปนะพร้อมอีกแปดหมู่; ส่วนมหาเวศะ หัวหน้าคณะคณะ ถูกห้อมล้อมด้วยคณะคณะนับพันโกฏิ.

Verse 23

कुण्डी द्वादशकोटीभिस्तथा पर्वतको मुने । विनाशितुं दक्षयज्ञं निर्ययौ गणसत्तम

ดูก่อนฤๅษี กุณฑีพร้อมด้วยคณะคณะสิบสองโกฏิ และปารวตะกะ; คณะผู้ประเสริฐนั้นยกออกไปเพื่อทำลายพิธีบูชายัญของทักษะ.

Verse 24

कालश्च कालकश्चैव महाकालस्तथैव च । कोटीनां शतकेनैव दक्षयज्ञं ययौ प्रति

กาล กาลกะ และมหากาลด้วย—พร้อมคณะคณะหนึ่งร้อยโกฏิ—ยกไปยังพิธีบูชายัญของทักษะ.

Verse 25

अग्निकृच्छतकोट्या च कोट्याग्निमुख एव च । आदित्यमूर्द्धा कोट्या च तथा चैव घनावहः

ท่านถูกขานนามว่า ‘อัคนิกฤจฉต-โกฏยะ’ และ ‘โกฏยัคนิมุข’ คือผู้มีพักตร์ดุจไฟนับโกฏิ; ‘โกฏยาทิตยมูรธา’ คือผู้มีเศียรดุจสุริยนับโกฏิ; และ ‘ฆนาวหะ’ คือผู้ทรงพาเมฆทึบหนาทึบ.

Verse 26

सन्नाहश्शतकोट्या च कोट्या च कुमुदो गणः । अमोघः कोकिलश्चैव कोटिकोट्या गणाधिपः

สันนาหะมาพร้อมหนึ่งร้อยโกฏิ และคุมุทะคณะมาพร้อมหนึ่งโกฏิ อโมฆะและโกกิละก็มาเช่นกัน—ทั้งสองเป็นเจ้าแห่งคณะ—พร้อมบริวารนับโกฏิแล้วโกฏิ.

Verse 27

काष्ठागूढश्चतुःषष्ट्या सुकेशी वृषभस्तथा । सुमन्त्रको गणाधीशस्तथा तात सुनिर्ययौ

ต่อมา กาษฐาคูฑะออกเดินทางพร้อมบริวารหกสิบสี่ และมีสุเกศีกับวฤษภะด้วย อีกทั้งสุมันตระกะ ผู้เป็นผู้นำแห่งคณะ—โอ้ผู้เป็นที่รัก—ทุกหมู่ล้วนออกไปพร้อมกัน.

Verse 28

काकपादोदरः षष्टिकोटिभिर्गणसत्तमः । तथा सन्तानकः षष्टिकोटिभिर्गणपुंगवः

กากปาโททระ ผู้ประเสริฐในหมู่คณะของพระศิวะ มีคณะติดตามหกสิบโกฏิ และสันตานกะ ผู้เป็นยอดแห่งคณะ ก็มีคณะติดตามหกสิบโกฏิเช่นกัน.

Verse 29

महाबलश्च नवभिः कोटिभिः पुंगवस्तथा

มหาพละก็ปรากฏอยู่ที่นั่น พร้อมยอดวีรบุรุษผู้ทรงพลังนับเก้าโกฏิ ดุจโคอุสุภราช.

Verse 30

मधुपिंगस्तथा तात गणाधीशो हि निर्ययौ । नीलो नवत्या कोटीनां पूर्णभद्रस्तथैव च

ต่อมา โอ้ผู้เป็นที่รัก มธุปิงคะก็ออกเดินทาง และคณาธีศะก็ออกไปด้วย นีละพร้อมบริวารเก้าสิบโกฏิ และปูรณภัทรก็ออกไปเช่นกัน.

Verse 31

निर्ययौ शतकोटीभिश्चतुर्वक्त्रो गणाधिपः । काष्ठागूढेश्चतुष्षष्ट्या सुकेशो वृषभस्तथा

แล้วคณาธิปะจตุรวักตระก็ยกออกไปพร้อมคณะคณะ (คณะของพระศิวะ) นับร้อยโกฏิ; และสุเกศะกับวฤษภะก็ออกไปด้วย พร้อมคณะหกสิบสี่ที่ซ่อนอยู่ตามทิศทั้งหลาย।

Verse 32

विरूपाक्षश्च कोटीनां चतुःषष्ट्या गणेश्वरः । तालकेतुः षडास्यश्च पंचास्यश्च गणाधिपः

ในหมู่คณะคณะ (คณะของพระศิวะ) วีรูปากษะเป็นคเณศวรแห่งบริวารนับโกฏิ; และคเณศวรแห่งหกสิบสี่หมู่ก็ได้รับการสรรเสริญ. ตาลเกตุ, ษฑาสยะ และปัญจาสยะ ก็เป็นจอมทัพแห่งคณะคณะเช่นกัน।

Verse 33

संवर्तकस्तथा चैव कुलीशश्च स्वयं प्रभुः । लोकांतकश्च दीप्तात्मा तथा दैत्यान्तको मुने

ท่านคือสํวรรตกะ และกุลีศะ—องค์พระผู้เป็นเจ้าเอง; เป็นโลกานตกะผู้มีอาตมันเรืองรอง; และเป็นไทตยานตกะด้วย โอ้มุนี.

Verse 34

गणो भृंगीरिटिः श्रीमान् देवदेवप्रियस्तथा । अशनिर्भालकश्चैव चतुःषष्ट्या सह्स्रकः

ในหมู่คณะคณะมีภฤงคีริฏิผู้รุ่งเรือง ผู้เป็นที่รักของเทวเทวะมหาเทวะ; และยังมีอศนิ กับภาลกะ พร้อมด้วยบริวารหกหมื่นสี่พันคณะ.

Verse 35

कोटिकोटिसहस्राणां शतैर्विंश तिभिर्वृतः । वीरेशो ह्यभ्ययाद्वीरः वीरभद्र शिवाज्ञया

ท่ามกลางหมู่กองทัพนับโกฏิโกฏิและพันพัน รายล้อมเป็นแถวร้อยและยี่สิบ จอมวีรชนผู้เป็นนายแห่งนักรบ—วีรภัทร—ก้าวออกไปอย่างองอาจตามพระบัญชาของพระศิวะ

Verse 36

भूतकोटिसहस्रैस्तु प्रययौ कोटिभिस्त्रिभिः । रोमजैः श्वगणै श्चैव तथा वीरो ययौ द्रुतम्

เขาผู้องอาจออกเดินทางอย่างรวดเร็ว พร้อมด้วยหมู่ภูตนับพันโกฏิ และอีกสามโกฏิ รวมทั้งหมู่ที่เกิดจากเส้นขนและฝูงสุนัขร่วมขบวน

Verse 37

तदा भेरीमहानादः शंखाश्च विविधस्वनाः । जटाहरोमुखाश्चैव शृंगाणि विविधानि च

ครั้นนั้นเสียงกลองภีรีกึกก้องยิ่งนัก สังข์กังวานหลากทำนอง ทั้งเครื่องดนตรีจฏาหาระและโรมุข ตลอดจนเขาสัตว์นานาชนิดก็บรรเลงขึ้น

Verse 38

ते तानि विततान्येव बंधनानि सुखानि च । वादित्राणि विनेदुश्च विविधानि महोत्सवे

ในมหาเทศกาลนั้น เครื่องประดับมงคลและพวงแขวนถูกกางออก และเครื่องดนตรีนานาชนิดก็ดังกังวานอย่างรื่นเริง

Verse 39

वीरभद्रस्य यात्रायां सबलस्य महामुने । शकुनान्यभवंस्तत्र भूरीणि सुखदानि च

ข้าแต่มหามุนี เมื่อวีรภัทรออกเดินทัพพร้อมกองกำลัง ณ ที่นั้นได้ปรากฏนิมิตมงคลมากมาย อันประทานความสุขและความสำเร็จอันเป็นสิริมงคล