Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

गिरिजातपः-परीक्षा तथा सप्तर्षि-आह्वानम्

Girijā’s Austerity-Test and the Summoning of the Seven Sages

तद्वस्तुभूतो भगवानीश्वरो वृषभध्वजः । अविज्ञातगतिस्सूतिस्स हरः परमेश्वरः

tadvastubhūto bhagavānīśvaro vṛṣabhadhvajaḥ | avijñātagatissūtissa haraḥ parameśvaraḥ

พระองค์ทรงเป็นสภาวะความจริงนั้นเอง—พระภควาน อีศวร ผู้มีธงเป็นโคพฤษภะ; คติของพระองค์หยั่งรู้มิได้ การปรากฏของพระองค์เกินกว่าความรู้สามัญ; พระองค์คือหระ ปรเมศวร।

tatthat
tat:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; समास-पूर्वपद (तत्)
vastu-bhūtaḥhaving become that reality/thing
vastu-bhūtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvastu (प्रातिपदिक) + bhūta (भू धातु + क्त)
Formतत्पुरुष (vastu-rūpeṇa bhūtaḥ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (ईश्वरस्य)
bhagavānthe Blessed Lord
bhagavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
īśvaraḥthe Lord
īśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to bhagavān
vṛṣabha-dhvajaḥhe whose banner is the bull
vṛṣabha-dhvajaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvṛṣabha (प्रातिपदिक) + dhvaja (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (yasya dhvajaḥ vṛṣabhaḥ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपाधि
avijñāta-gatiḥhe whose course is unknowable
avijñāta-gatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roota-vijñāta (ज्ञा धातु + क्त, नञ्) + gati (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (yasya gatiḥ avijñātā), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
sūtiḥbirth/origin
sūtiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsūti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘birth/origin’ (अर्थः प्रसङ्गानुसार)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
haraḥHara (Śiva)
haraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
parameśvaraḥthe Supreme Lord
parameśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootparama (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (paramaḥ īśvaraḥ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahadeva

Type: stotra

S
Shiva
N
Nandi

FAQs

It declares Shiva as Parameśvara who is both the manifest Lord (bull-bannered, approachable) and the ultimate Reality whose true course cannot be grasped by ordinary intellect—pointing the seeker toward surrender, grace, and liberation.

By naming him Īśvara and Vṛṣabhadhvaja, the verse affirms Saguna worship (forms, symbols, and devotion), while also teaching that the same Shiva is the transcendent Reality beyond conceptual limits—exactly the principle expressed in Liṅga worship.

Contemplate Shiva as both immanent and transcendent while repeating the Pañcākṣarī mantra (Om Namaḥ Śivāya) with bhakti; the takeaway is steady japa and inward surrender to Hara, the remover of bondage.