Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

वसन्त-प्रभावः तथा काम-उद्दीपन-वर्णनम् | Spring’s Influence and the Arousal of Kāma

किं गतिर्वर्ण्यते ह्यस्याः किं रूपं वर्ण्यते मुहुः । पुष्पाणि किं च वर्ण्यंते वस्त्राणि च तथा पुनः

kiṃ gatirvarṇyate hyasyāḥ kiṃ rūpaṃ varṇyate muhuḥ | puṣpāṇi kiṃ ca varṇyaṃte vastrāṇi ca tathā punaḥ

จะพรรณนากิริยาการเดินของนางให้จริงแท้ได้อย่างไร? จะกล่าวถึงรูปโฉมของนางซ้ำแล้วซ้ำเล่าให้เพียงพอได้อย่างไร? แล้วจะพรรณนาดอกไม้ประดับและอาภรณ์ของนางได้อย่างไรเล่า ครั้งแล้วครั้งเล่า

किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न/Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; interrogative pronoun
गतिःmovement/going/way
गतिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
वर्ण्यतेis described
वर्ण्यते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवर्ण् (धातु)
Formलट् (Present), कर्मणि प्रयोग (Passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात/particle (emphasis)
अस्याःof her
अस्याः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case, Genitive), एकवचन
किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न/Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; interrogative pronoun
रूपम्form/beauty
रूपम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
वर्ण्यतेis described
वर्ण्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवर्ण् (धातु)
Formलट्, कर्मणि (Passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण/Adverb (frequency)
पुष्पाणिflowers
पुष्पाणि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न/Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; interrogative pronoun
and
:
Samuccaya (समुच्चय/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय/conjunction
वर्ण्यन्तेare described
वर्ण्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवर्ण् (धातु)
Formलट्, कर्मणि (Passive), प्रथमपुरुष, बहुवचन
वस्त्राणिgarments
वस्त्राणि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय/conjunction
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण/Adverb (manner)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण/Adverb (repetition)

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya, describing Pārvatī)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Type: stotra

Shakti Form: Pārvatī

Role: teaching

Offering: pushpa

P
Parvati

FAQs

The verse teaches that divine Śakti—here Pārvatī—surpasses ordinary language and comparison; devotion (bhakti) approaches her through reverence and contemplation rather than mere aesthetic description.

In Shaiva thought, Śiva is Pati and Pārvatī is Śakti; praising her indescribable beauty supports saguna-upāsanā, where the devotee venerates the divine in approachable form, which culminates in steadiness of mind for worship of Śiva (including Liṅga worship).

A practical takeaway is mānasa-pūjā (mental worship): visualize the Divine Couple with pure mind, offer flowers and garments inwardly, and support it with japa of the Pañcākṣarī mantra “Om Namaḥ Śivāya.”