Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

वसन्त-प्रभावः तथा काम-उद्दीपन-वर्णनम् | Spring’s Influence and the Arousal of Kāma

अधरः किं च बिंबं किं किं नासा शुकचंचुका । किं स्वरः कोकिलालापः किं मध्यं चाथ वेदिका

adharaḥ kiṃ ca biṃbaṃ kiṃ kiṃ nāsā śukacaṃcukā | kiṃ svaraḥ kokilālāpaḥ kiṃ madhyaṃ cātha vedikā

“ริมฝีปากของนางคืออะไร—ดุจผลพิมพาหรือ? จมูกคืออะไร—ดุจจะงอยปากนกแก้วหรือ? เสียงคืออะไร—ดุจเสียงคูคิละหรือ? และเอวอันอรชรคืออะไร—ดุจแท่นเวทีกระยาบูชาศักดิ์สิทธิ์หรือ?”

अधरःlower lip
अधरः:
Karta-samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootअधर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
बिम्बम्bimba-fruit (red fruit)
बिम्बम्:
Karta-samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootबिम्ब (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
नासाnose
नासा:
Karta-samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootनासा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शुक-चञ्चुकाlike a parrot’s beak
शुक-चञ्चुका:
Karta-samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootशुक (प्रातिपदिक) + चञ्चुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शुकस्य चञ्चुका इव)
किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
स्वरःvoice
स्वरः:
Karta-samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कोकिल-आलापःcuckoo’s song
कोकिल-आलापः:
Karta-samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootकोकिल (प्रातिपदिक) + आलाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कोकिलस्य आलापः)
किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
मध्यम्waist/middle
मध्यम्:
Karta-samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
अथthen; further
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/प्रसङ्ग (then/and further)
वेदिकाaltar/platform
वेदिका:
Karta-samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootवेदिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Suta Goswami (narrating the Shiva Purana account to the sages, conveying the poetic praise of Parvati)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Type: stotra

Shakti Form: Pārvatī

Role: creative

Offering: pushpa

P
Parvati

FAQs

The verse uses sacred poetic comparisons to present Pārvatī as a manifest (saguṇa) form of the Divine Mother—beauty here is not mere ornament, but an auspicious sign that supports devotion and steadies the mind toward Śiva-Śakti unity.

By celebrating Pārvatī’s divine marks, the text encourages saguṇa-upāsanā (devotional contemplation of form). Such contemplation naturally culminates in reverence for Śiva as Liṅga (transcendent sign) together with Śakti as His inseparable power.

A simple takeaway is dhyāna through sacred visualization: contemplate the divine form with purity and recite the Pañcākṣarī—“Om Namaḥ Śivāya”—to convert aesthetic admiration into bhakti and inner steadiness.