Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 12

युद्धप्रारम्भवर्णनम् — Description of the Commencement of Battle

तच्छ्रुत्वा रवमत्युग्रं सर्वे देवा विनिर्भयाः । ऐकपद्येन चोत्तस्थुर्योद्धुकामाश्च तारकम्

tacchrutvā ravamatyugraṃ sarve devā vinirbhayāḥ | aikapadyena cottasthuryoddhukāmāśca tārakam

เมื่อได้ยินเสียงคำรามอันดุร้ายยิ่งนั้น เหล่าเทพทั้งปวงก็ปราศจากความหวาดหวั่น; และในพริบตาก็ลุกขึ้นพร้อมกัน ปรารถนาจะรบกับตารกะ.

तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; श्रुत्वा इत्यस्य कर्म
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभावकृदन्त (Gerund/क्त्वान्त), पूर्वकालिक क्रिया; ‘श्रुत्वा’ = having heard
रवम्roar, sound
रवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अति-उग्रम्very fierce
अति-उग्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय-उपसर्ग) + उग्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (अत्युग्रम् = अत्यन्तं उग्रम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; रवम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; देवा इति विशेष्यस्य विशेषणम्
देवाःgods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
विनिर्भयाःfearless
विनिर्भयाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-निर् (उपसर्ग) + भय (प्रातिपदिक) → विनिर्भय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; देवा इति विशेष्यस्य विशेषणम्
ऐकपद्येनin a single step
ऐकपद्येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक) + पद्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (एकं पद्यं/एकपद्यं), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; ‘एकपद्येन’ = in one step/with one stride
and
:
None (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
उत्तस्थुःthey rose up
उत्तस्थुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + उत् (उपसर्ग)
Formलिट् (Perfect/परोक्ष), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
योद्धुकामाःdesiring to fight
योद्धुकामाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयुध् (धातु) → योद्धु (तुमुन्/infinitive-base) + काम (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष (योद्धुं कामः यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; देवा इति विशेष्यस्य विशेषणम्
and
:
None (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
तारकम्Tāraka
तारकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Role: liberating

D
Devas
T
Tāraka

FAQs

The verse highlights how fear dissolves when divine strength and dharmic clarity arise; empowered by higher grace, the Devas move from paralysis to decisive, righteous action—an inner model for the seeker overcoming tamas and fear.

In the Kumārakhaṇḍa context, the Devas’ renewed fearlessness reflects the protection and empowering presence of Saguna Shiva’s order—when one takes refuge in Shiva (often symbolized by the Linga as the stable axis of consciousness), courage to confront adharma naturally follows.

A practical takeaway is fear-removal through Shiva-smaraṇa: mentally repeating the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) before undertaking difficult duties, coupled with steady breath and a vow of dharmic intent.