Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 29

द्वारपाल-गणेशसंवादः / The Dialogue at the Gate: Gaṇeśa and Śiva’s Gaṇas

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचस्तेषां शिवाज्ञाकारिणां ध्रुवम् । शिवासुतस्तदाभूत्स किं करोमीति दुःखितः

brahmovāca | iti śrutvā vacasteṣāṃ śivājñākāriṇāṃ dhruvam | śivāsutastadābhūtsa kiṃ karomīti duḥkhitaḥ

พระพรหมตรัสว่า: “ครั้นได้ยินถ้อยคำของผู้ปฏิบัติตามพระบัญชาของพระศิวะอย่างแน่วแน่ บุตรแห่งพระศิวะก็เศร้าหมอง คิดว่า ‘เราควรทำอย่างไร?’”

brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormLiṭ (Perfect/लिट्), Prathama-puruṣa, Ekavacana, Parasmaipada
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotation particle
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया/Anterior action)
TypeVerb
Rootśru (धातु) + tvā (कृत्)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/त्वा-प्रत्यय), “having heard”
vacasthe words
vacas:
Karma (कर्म/Object of ‘having heard’)
TypeNoun
Rootvacas (प्रातिपदिक)
FormNapुṃsaka (Neuter), Dvitīyā (Accusative/द्वितीया), Ekavacana
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Ṣaṣṭhī (Genitive/षष्ठी), Bahuvacana
śiva-ājñā-kāriṇāmof those who carry out Śiva’s command
śiva-ājñā-kāriṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive apposition to teṣām)
TypeNoun
Rootśiva + ājñā + kārin (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (multi-member): śivasya ājñāyāḥ kāriṇaḥ (doers of Śiva’s command); Puṃliṅga, Ṣaṣṭhī (Genitive), Bahuvacana
dhruvamcertainly; indeed
dhruvam:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootdhruva (प्रातिपदिक)
FormNipāta used adverbially (अव्ययीभाव/निपात-प्रयोग), certainty marker
śiva-āsutaḥŚiva’s son
śiva-āsutaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśiva + suta (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: śivasya sutaḥ (son of Śiva); Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
tadāthen
tadā:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormKāla-avyaya (temporal adverb/काल-अव्यय)
abhūtbecame; was
abhūt:
Kriyā (क्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormLaṅ-lakāra (Imperfect/Past/लङ्), Prathama-puruṣa, Ekavacana, Parasmaipada; with preverb ā-
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Prathamā, Ekavacana
kimwhat
kim:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormInterrogative pronoun, Napuṃsaka, Dvitīyā, Ekavacana; adverbial sense
karomishall I do / do I do
karomi:
Kriyā (क्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present/लट्), Uttama-puruṣa (1st/उत्तमपुरुष), Ekavacana, Parasmaipada
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotation particle
duḥkhitaḥdistressed; sorrowful
duḥkhitaḥ:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्तृ-विशेषण/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootduḥkhita (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; viśeṣaṇa of saḥ/śivāsutaḥ

Brahma

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Mahādeva

S
Shiva
B
Brahma
S
Shiva’s son (Shiva-suta)

FAQs

The verse highlights the inner turning-point where a devotee, confronted by Śiva’s ordinance, abandons egoic certainty and becomes receptive—distress here becomes the doorway to śaraṇāgati (surrender) to Pati (Śiva), the liberating Lord.

Those “who carry out Śiva’s command” represent Saguna Śiva’s active governance of the cosmos; in Linga-worship too, the devotee learns alignment with Śiva’s will—accepting His niyati (divine order) as grace rather than mere fate.

A practical takeaway is to respond to confusion with japa of the Pañcākṣarī—“Om Namaḥ Śivāya”—and a brief prayer of surrender, seeking clarity to act in harmony with Śiva’s ājñā; if done in worship, accompany it with vibhūti (Tripuṇḍra) remembrance of impermanence and Śiva’s protection.