Dashati 5
Indra’s sovereignty and exclusive praise at the Soma-pressing
Indra
Heroic and exalting (vīra-rasa) with an admonitory closing tone that enforces exclusive devotion and precision
R̥ṣi not determinable from the provided dashati excerpt; the diction and themes align with mainstream Indra-stuti traditions used for Sāman adaptation in the Aindra kanda.
หัวข้อทศตีนี้ยกย่องอธิปไตยของพระอินทร์ และกำชับให้สรรเสริญพระอินทร์แต่ผู้เดียวในคราวคั้นโสม พระองค์เป็นอีศานะแห่งโลกที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหว ทรงรับคำสรรเสริญและเครื่องบูชาอันบริบูรณ์ดุจโคที่ยังมิได้รีด ทรงประทานวาชะ—กำลัง ชัย และโภคะ—ด้วยความเอื้อเฟื้อ (ปุรันธิ) เป็นผู้ข้ามพ้นภัยพาผู้บูชาให้รอด และภาพ “กงล้อที่ยึดแน่น” ชี้ถึงความมั่นคงของพิธีและการคุ้มครอง พร้อมทั้งเน้นความถูกต้องและความตั้งมั่นของบทสโตตราให้ปราศจากความบกพร่องในพิธีโสม
Mantras
Mantra 1
अभि त्वा शूर नोनुमो ऽदुग्धा इव धेनवः ईशानमस्य जगतः स्वर्दृशमीशानमिन्द्र तस्थुषः
โอ้ วีรบุรุษ เราสรรเสริญพระองค์ ดุจแม่โคที่ยังมิได้รีดนม อุดมด้วยน้ำนม; เราสรรเสริญอินทรา (Indra) ผู้เป็นเจ้าแห่งโลกที่เคลื่อนไหว ผู้ทอดพระเนตรสวรรค์ ผู้เป็นเจ้าแห่งสิ่งที่ตั้งมั่นไม่ไหวติง.
Mantra 2
त्वामिद्धि हवामहे सातौ वाजस्य कार्वः त्वां वृत्रेष्विन्द्र सत्पतिं नरस्त्वां काष्ठास्वर्वतः
แท้จริงเราทั้งหลายขอเชิญท่าน—เหล่าผู้ขับสวด (kārvaḥ)—เพื่อชัยชนะในรางวัลแห่งพิธี (vāja) ท่ามกลางศัตรูผู้กีดขวาง มนุษย์ทั้งหลายเรียกท่าน โอ้อินทระ ผู้เป็นนายแท้ ผู้คุ้มครองอันดี (satpati) และ ณ จุดหมายแห่งกิจการทั้งปวง เขาเรียกท่านดุจม้าศึกที่พุ่งสู่หลักชัย
Mantra 3
अभि प्र वः सुराधसमिन्द्रमर्च यथा विदे यो जरितृभ्यो मघवा पुरूवसुः सहस्रेणेव शिक्षति
ฉะนั้นท่านทั้งหลาย จงขับสรรเสริญอินทระ ผู้มีทานอันเลิศ (surādhas) ให้กังวานออกไป เพื่อเราจะได้บรรลุพระกรุณาโดยชอบ เพราะพระองค์—ผู้เอื้อเฟื้อ (maghavā) ผู้มั่งคั่งยิ่ง (purūvasuḥ)—ประทานแก่ผู้สรรเสริญ ราวกับให้ด้วยพันเท่า
Mantra 4
तं वो दस्ममृतीषहं वसोर्मन्दानमन्धसः अभि वत्सं न स्वसरेषु धेनव इन्द्रं गीर्भिर्नवामहे
อินทรา (Indra) ผู้มหัศจรรย์ ผู้ข่มผู้รุกราน ผู้เริงร่าในน้ำโสมะ (Soma) ผู้ประทานทรัพย์—เพื่อท่านทั้งหลาย เราขอสรรเสริญด้วยบทสรรเสริญ; ดุจนมโคได้ยินเสียงร้องของตนแล้วรีบไปหาลูกโค ฉันใด บทเพลงของเราก็เร่งรุดไปสู่อินทราฉันนั้น.
Mantra 5
तरोभिर्वो विदद्वसुमिन्द्रं सबाध ऊतये बृहद्गायन्तः सुतसोमे अध्वरे हुवे भरं न कारिणम्
ด้วยความช่วยให้ข้ามพ้น (taro) เพื่อการคุ้มครองของท่านทั้งหลาย ณ พิธีบูชา (adhvara) ที่คั้นโสมะแล้ว (suta-soma) เราขับร้องเสียงกว้างใหญ่ และอัญเชิญอินทรา (Indra) ผู้ประทานทรัพย์ เพื่อเกื้อกูล ขับไล่ผู้รุกราน; ดุจผู้แบกหาม ดุจผู้กระทำการชำนาญ (kāriṇ) พร้อมด้วยแรงหนุนที่พาเราข้ามพ้นภัย.
Mantra 6
तरणिरित्सिषासति वाजं पुरन्ध्या युजा आ व इन्द्रं पुरुहूतं नमे गिरा नेमिं तष्टेव सुद्रुवम्
โอ้ อินทระ ผู้พาข้ามและผู้กู้ให้รอด แท้จริงพระองค์ปรารถนาจะประทานพลังและชัยชนะ (วาชะ vāja) ด้วยความเอื้อเฟื้อ; ข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้ถูกอัญเชิญมาก ด้วยบทสรรเสริญนี้เพื่อท่านทั้งหลาย ดุจเคารพขอบล้อที่ช่างทำล้อแต่งไว้มั่นคง—แน่นหนา ไม่หวั่นไหว.
Mantra 7
पिबा सुतस्य रसिनो मत्स्वा न इन्द्र गोमतः आपिर्नो बोधि सधमाद्ये वृधे3 ऽस्मां अवन्तु ते धियः
ขอพระองค์เสวยน้ำโสมะ (Soma) อันหอมหวานที่คั้นแล้ว; ขอทรงรื่นเริงเพื่อพวกเราเถิด โอ้ อินทระผู้มั่งคั่งด้วยโค. ในงานเลี้ยงร่วมดื่ม (sadhamādya) ขอทรงเป็นมิตรของเราเพื่อความเจริญงอกงาม; ขอความดำริอันเมตตาของพระองค์ (dhiyaḥ) คุ้มครองเรา.
Mantra 8
त्वं ह्येहि चेरवे विदा भगं वसुत्तये उद्वावृषस्व मघवन्गविष्टय उदिन्द्राश्वमिष्टये
ขอพระองค์เสด็จมาแท้จริง สู่ผู้บูชา นำส่วนแห่งโชค (bhaga) มาเพื่อให้ได้ทรัพย์. โอ้ อินทระผู้เอื้อเฟื้อ (maghavan) ขอทรงหลั่งพรเพื่อชัยเหนือโค; และขอทรงหลั่งอีกเถิด โอ้ อินทระ—ม้าหนึ่งตัวเพื่อความสำเร็จอันปรารถนา.
Mantra 9
न हि वश्चरमं च न वसिष्ठः परिमंस्ते अस्माकमद्य मरुतः सुते सचा विश्वे पिबन्तु कामिनः
แท้จริง ส่วนแบ่งของท่านทั้งหลายมิใช่ส่วนสุดท้าย และวสิษฐะ (Vasiṣṭha) ก็มิได้กะให้เป็นส่วนน้อยนิด เพราะฉะนั้น วันนี้ โอ้มรุต (Marutaḥ) ทั้งหลาย เมื่อโสมะ (Soma) ถูกคั้นแล้ว (sute) ขอให้เหล่าผู้ใคร่ดื่มทั้งปวง (kāminaḥ) ดื่มร่วมกับเราเถิด
Mantra 10
मा चिदन्यद्वि शंसत सखायो मा रिषण्यत इन्द्रमित्स्तोता वृषणं सचा सुते मुहुरुक्था च शंसत
สหายทั้งหลาย อย่าได้สรรเสริญสิ่งอื่นแม้เพียงน้อยนิด อย่าได้พลาดพลั้ง เมื่อโสมะ (Soma) ถูกคั้นแล้ว (sute) ให้ผู้สรรเสริญสรรเสริญอินทระ (Indra) ผู้ทรงพลัง (vṛṣaṇaṃ) เพียงผู้เดียว และจงขับขานอุกถะ (ukthā) อันศักดิ์สิทธิ์ซ้ำแล้วซ้ำเล่า
Frequently Asked Questions
It proclaims Indra as the sovereign of the moving and unmoving worlds and urges the singers to praise him alone—especially when Soma is pressed—so the rite remains effective and error-free.
The image suggests abundance and readiness: the offerings and praises are full, undiminished, and waiting to be ‘drawn forth’ toward Indra, who can grant both earthly and heavenly benefits.
It is an instruction to maintain single-devatā focus at that moment of the Soma rite—no switching deities or careless wording—so the chant (stotra/uktha) stays correct and potent.