Rig Veda 9.96.3: Mandala 9, Sukta 96, Mantra 3

Sukta 9.96

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

स नो देव देवताते पवस्व महे सोम प्सरस इन्द्रपानः । कृण्वन्नपो वर्षयन्द्यामुतेमामुरोरा नो वरिवस्या पुनानः ॥

Transliteration

sá no deva deva-tā́te pavasva mahé soma psárase indra-pā́naḥ | kṛṇván apó varṣáyan dyā́m utémām urórā no varivasyā punānáḥ ||

Translation

โอ้โสมะผู้เป็นเทพ จงชำระตนเพื่อเราให้ถึงภาวะเทวะ (devatāte) เพื่อความกว้างใหญ่ไพศาล ในฐานะเครื่องดื่มของอินทร. ท่านก่อให้เกิดสายน้ำ ให้ฟ้าหลั่งฝน และให้แผ่นดินกว้างใหญ่นี้ด้วย; ครั้นท่านชำระตนแล้ว ขอจงเปิดทางอันกว้างขวางแห่งภาวะมีอยู่ และที่ว่างอันเกื้อกูล (varivasyā) แก่เราเถิด.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that Soma)
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• नः: for us / our
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देव: O god
• देव: (सम्बोधन)
• Type: Noun (vocative)
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• देवताते: for (your) divinity / for the state of being divine
• देवताते: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: देवता (प्रातिपदिक) + -ते (दत्तिव-एकवचन; वैदिक)

• पवस्व: purify yourself; flow as purified
• पवस्व: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पू (पूञ्) ‘to purify’

• महे: for the great (one)
• महे: Sampradāna
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• सोम: O Soma
• सोम: (सम्बोधन)
• Type: Noun (vocative)
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• प्सरसः: (as) the streaming drop / the flowing spray
• प्सरसः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्सरस् (प्रातिपदिक; वैदिक) / प्सरस्- ‘drop/stream, spray’

• इन्द्रपानः: Indra-drunk; Indra’s draught
• इन्द्रपानः: Kartā
• Type: Adjective (compound)
• Root: इन्द्र + पान (प्रातिपदिक); बहुव्रीहिः ‘whose drink is for Indra / drunk by Indra’

• कृण्वन्: making; doing
• कृण्वन्: Kartā
• Type: Verbal adjective (present participle)
• Root: √कृ ‘to make, do’

• अपः: the waters
• अपः: Karma
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• वर्षयन्: causing to rain; showering
• वर्षयन्: Kartā
• Type: Verbal adjective (present participle)
• Root: √वृष् ‘to rain, shower’ (causative) → वर्षयति

• द्याम्: the heaven/sky
• द्याम्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)

• उत: and; also
• उत: (समुच्चय/उपपद)
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• इमाम्: this (earth)
• इमाम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उरोरा: widely; far and wide
• उरोरा: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable/Adverbial (Vedic)
• Root: उरु (प्रातिपदिक) + रा (वैदिक अव्यय/प्रगृह्य-प्रकार; intensifying particle) अथवा उरु-उरा (द्विरुक्ति) ‘widely, far and wide’

• नः: to us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वरिवस्या: grant free course; bestow favor/room
• वरिवस्या: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वरिवस् (प्रातिपदिक) ‘wide space, free course, favor’ → वरिवस्य (denom.)

• पुनानः: purifying himself; being purified
• पुनानः: Kartā
• Type: Verbal adjective (present participle)
• Root: √पू (पूञ्) ‘to purify’