Rig Veda 7.80.1: Mandala 7, Sukta 80, Mantra 1

Sukta 7.80

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Uṣas

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

प्रति स्तोमेभिरुषसं वसिष्ठा गीर्भिर्विप्रासः प्रथमा अबुध्रन् । विवर्तयन्तीं रजसी समन्ते आविष्कृण्वतीं भुवनानि विश्वा ॥

Transliteration

práti stómebhir uṣásaṃ vásiṣṭhā gīrbhír víprāsaḥ prathamā́ abudhran | vivartáyantīṃ rájasī samánté āvíḥ-kṛṇvatīṃ bhúvanāni víśvā ||

Translation

ด้วยบทสรรเสริญทั้งหลาย เหล่าวสิษฐะ—บรรดาฤษีผู้รู้แจ้ง—ตื่นขึ้นก่อนใครต่ออุษัส เทพีอรุณรุ่ง; นางผู้หมุนเวียน “รชัส” ทั้งสอง—ห้วงอากาศแห่งสองโลก—ไปโดยรอบทุกทิศ และเผยให้เห็นภูวะนะทั้งปวง—แดนภพทั้งสิ้น—ให้ประจักษ์แก่สายตา.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रति: towards, in response to
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/निपात)

• स्तोमेभिः: with praises/hymns
• स्तोमेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक)

• उषसम्: Dawn (Uṣas)
• उषसम्: Karma
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• वसिष्ठाः: the Vasiṣṭhas (Vasiṣṭha’s clan/poets)
• वसिष्ठाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)

• गीर्भिः: with songs/utterances
• गीर्भिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: गीर् (प्रातिपदिक; f.)

• विप्रासः: inspired poets/seers
• विप्रासः: Kartā
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• प्रथमाः: first, earliest
• प्रथमाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)

• अबुध्रन्: they awakened/they became aware
• अबुध्रन्: Kartā
• Type: Verb
• Root: √बुध् (बोधने)

• विवर्तयन्तीम्: turning/rolling forth (the two realms)
• विवर्तयन्तीम्: Karma
• Type: Participle
• Root: वि + √वृत्/√वर्त् (वर्तने) → विवर्तय् (णिच्)

• रजसी: the two spaces/realms (heaven and earth)
• रजसी: Karma
• Type: Noun
• Root: रजस् (प्रातिपदिक; n.)

• समन्ते: all around
• समन्ते: —
• Type: Indeclinable (adverbial use)
• Root: समन्त (प्रातिपदिक) / समन्तात् (अव्ययार्थे)

• आविष्कृण्वतीम्: making manifest, revealing
• आविष्कृण्वतीम्: Karma
• Type: Participle
• Root: आविस् (निपात) + √कृ (करणे) → आविष्कृण्वत् (वर्तमान कृदन्त)

• भुवनानि: worlds, beings/abodes
• भुवनानि: Karma
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक; n.)

• विश्वा: all, entire
• विश्वा: Karma
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)