Rig Veda 7.56.2 — Mandala 7, Sukta 56, Mantra 2

Sukta 7.56

Rishi: Vasiṣṭha (presumptive)

Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh (to be verified)

Samhita Patha (Devanagari)

नकिर्ह्येषां जनूंषि वेद ते अङ्ग विद्रे मिथो जनित्रम् ॥

Transliteration

nákir hy èṣāṁ janū́ṁṣi véda té aṅgá vidré mithó janítram ||

Translation

แท้จริงไม่มีผู้ใดรู้กำเนิดของพวกเขา; แต่โอ้สหายเอ๋ย พวกเขารู้การบังเกิดของกันและกัน. การถือกำเนิดของฤทธานั้นซ่อนอยู่ในความลี้ลับ ทว่าเขาดำเนินไปด้วยความรู้ร่วมและความพร้อมเพรียงกัน.

Word by Word

• नकिः: no one, none
• नकिः: — (निषेध/प्रमाण-सीमा सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: नकिस् (अव्यय-प्रातिपदिक) < PIE *ne-kʷis ‘not anyone’

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• एषाम्: of these / of them
• एषाम्: सम्बन्ध (genitive: ‘of them’)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जनूंषि: births, origins, lineages
• जनूंषि: कर्म (वेद ‘knows’—what is known)
• Type: Noun
• Root: जनु (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘birth, lineage’)

• वेद: knows
• वेद: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √विद् (विदँ ज्ञाने) — परस्मैपद; परिपूर्ण-प्रयोगे ‘वेद’ = परोक्ष-परिपूर्ण/परफेक्ट (लिट्) वर्तमानार्थे

• ते: they
• ते: कर्तृ (वेद—‘they know’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अङ्ग: pray, indeed (vocative particle)
• अङ्ग: —
• Type: Indeclinable
• Root: अङ्ग (निपात/सम्बोधन-प्रयोगः)

• विद्रे: the two know / have come to know
• विद्रे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √विद् (विदँ ज्ञाने) — आत्मनेपद; ‘विद्रे’ = लिट् (परफेक्ट) 3rd dual (Vedic) / archaic dual perfect ending -re

• मिथः: mutually, from one another
• मिथः: — (परस्पर-सम्बन्ध सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: मिथस् (अव्यय-प्रातिपदिक)

• जनित्रम्: the begetting/parentage, origin
• जनित्रम्: कर्म (विद्रे—what the two know)
• Type: Noun
• Root: जनित्र (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘begetting, procreation; begetter/parentage’) < √जन्