Rig Veda 6.23.2 — Mandala 6, Sukta 23, Mantra 2
Sukta 6.23
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
यद्वा दिवि पार्ये सुष्विमिन्द्र वृत्रहत्येऽवसि शूरसातौ । यद्वा दक्षस्य बिभ्युषो अबिभ्यदरन्धयः शर्धत इन्द्र दस्यून् ॥
Transliteration
yád vā diví pā́rye súṣvim indra vṛtra-hátye ’vási śūra-sā́tau | yád vā dákṣasya bibhyúṣo ábibhyad áraṇdhayaḥ śárdhata indra dásyūn ||
Translation
หรือว่าในฟากฟ้าอันไกล โอ้อินทระ ท่านได้ทวีพลังเพื่อการสังหารวฤตระ (Vṛtra) เพื่อการชนะของวีรบุรุษ และเป็นที่พึ่งคุ้มครอง หรืออีกนัยหนึ่ง ท่านไร้ความหวาดหวั่น ได้ทำให้หมู่ดัสยุ (Dasyu) ผู้หวาดกลัวฤทธิ์เดชและปรีชาของท่านยอมจำนน โอ้อินทระ ท่านปราบหมู่ชนเหล่านั้นลง
Word by Word
यत्when/if; that which
यत्:
—
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) अथवा यद्-सम्बन्धी अव्यय
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
दिविin heaven, in the sky
दिवि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक: दिव्)
पार्येin the far region; on the farther side
पार्ये:
अधिकारण
TypeAdjective
Rootपार्य (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘पार’/‘पर’ से)
सुष्विम्the well-impelling/strong one (epithet)
सुष्विम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसुष्वि (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वृत्रहत्येin the slaying of Vṛtra
वृत्रहत्ये:
अधिकारण
TypeNoun
Rootवृत्रहत्य (प्रातिपदिक; वृत्र-हन् + -त्य)
अवसिin help, in protection
अवसि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक)
शूरसातौin the winning of heroes; in heroic victory
शूरसातौ:
अधिकारण
TypeNoun
Rootशूरसाति (प्रातिपदिक; शूर + साति ‘winning’)
यत्when/if; that which
यत्:
—
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) अथवा यद्-सम्बन्धी अव्यय
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
दक्षस्यof Dakṣa; of skill/power
दक्षस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
बिभ्युषःof the one who was afraid
बिभ्युषः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeParticiple
Rootभी (धातु) → बिभ्युष् (कृदन्त-प्रातिपदिक; परस्मैपदी)
अबिभ्यत्he did not fear
अबिभ्यत्:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Rootभी (धातु) + अ- (निषेध) → अ-बिभ्यत्
अरन्धयःyou subdued/overpowered
अरन्धयः:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Rootरन्ध् (धातु ‘वशे करणे/अवरोधने’)
शर्धतःof the host/band
शर्धतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootशर्धत् (प्रातिपदिक; ‘host, troop’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
दस्यून्the Dasyus; hostile foes
दस्यून्:
कर्म
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.