Rig Veda 6.19.5: Mandala 6, Sukta 19, Mantra 5

Sukta 6.19

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

धृतव्रतो धनदाः सोमवृद्धः स हि वामस्य वसुनः पुरुक्षुः । सं जग्मिरे पथ्या रायो अस्मिन्त्समुद्रे न सिन्धवो यादमानाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.19.5

Transliteration

dhṛtávrato dhanadā́ḥ sómavṛddhaḥ sá hí vā́masya vásunaḥ purukṣúḥ | sáṃ jagmire pathyā́ rā́yo asmín samudré ná síndhavo yā́damānāḥ ||

Translation

ผู้ทรงไว้ซึ่งสัตยะและวรตะอันมั่นคง ผู้ประทานทรัพย์ ผู้เจริญด้วยโสมะ (Soma)—แท้จริงท่านนั้นคือที่พำนักอันกว้างใหญ่แห่งวสุ (Vasu) อันพึงปรารถนา. กระแสแห่งความอุดมที่ดำเนินไปตามทางอันถูกต้องย่อมมารวมในท่าน ดุจสายน้ำทั้งหลายไหลบรรจบสู่มหาสมุทร เคลื่อนไปพร้อมทั้งถวายความบริบูรณ์ของตน.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• धृतव्रतः: steadfast in vow / firm in ordinance
• धृतव्रतः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: धृत-व्रत (√धृ ‘to hold’ + व्रत) प्रातिपदिक

• धनदाः: giver of wealth
• धनदाः: Kartā
• Type: Noun (agent) / Adjective
• Root: धन-द (धन + √दा ‘to give’) प्रातिपदिक

• सोमवृद्धः: strengthened by Soma
• सोमवृद्धः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सोम-वृद्ध (सोम + √वृध् ‘to grow/strengthen’) प्रातिपदिक

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (स/तद्-प्रातिपदिक) सर्वनाम

• हि: indeed / for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात) अव्यय

• वामस्य: of you two / your (dual)
• वामस्य: —
• Type: Pronoun/Adjective (genitive)
• Root: वाम (प्रातिपदिक) ‘your’ (dual-possessive in Vedic usage) / or ‘dear, pleasant’

• वसुनः: of wealth / of a good (treasure)
• वसुनः: —
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• पुरुक्षुः: much-helping / widely active (epithet)
• पुरुक्षुः: Kartā
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पुरु-क्षु (पुरु ‘much’ + √क्षु/क्षव् ‘to be active, to hasten/press on’ > epithet) प्रातिपदिक

• सम्: together
• सम्: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• जग्मिरे: they have gone / came together
• जग्मिरे: —
• Type: Verb
• Root: √गम् (गच्छति) लिट्

• पथ्याः: (those) belonging to the path / wayfaring
• पथ्याः: Kartā
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पथ्य (प्रातिपदिक)

• रायः: riches / bounties
• रायः: Kartā
• Type: Noun
• Root: राय्/रा (प्रातिपदिक ‘wealth, bounty’)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (अस्मिन्) सर्वनाम

• समुद्रे: in the ocean / confluence
• समुद्रे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा/निपात) अव्यय

• सिन्धवः: rivers
• सिन्धवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• यादमानाः: moving onward / hastening
• यादमानाः: Kartā
• Type: Participle
• Root: √यात्/या (to go, to move) with desiderative/iterative nuance in Vedic; here present middle participle from √या ‘to go’ (याद- as Vedic formation)