Rig Veda 5.58.4 — Mandala 5, Sukta 58, Mantra 4

Sukta 5.58

Rishi: Atri (Ātreya)

Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

यूयं राजानमिर्यं जनाय विभ्वतष्टं जनयथा यजत्राः । युष्मदेति मुष्टिहा बाहुजूतो युष्मत्सदश्वो मरुतः सुवीरः ॥

Transliteration

yūyáṃ rājā́nam íryaṃ jánāya vibhvá-taṣṭaṃ janáyatha yajatrāḥ | yuṣmád eti muṣṭí-hā bāhú-jūto yuṣmát sád-aśvo marutaḥ suvī́raḥ ||

Translation

ท่านทั้งหลายยังให้กำเนิดแก่ประชาชนซึ่งราชาผู้ควรแก่การมุ่งมั่น—ผู้ถูกหล่อหลอมด้วยพลังผู้ปั้นแต่งสรรพสิ่ง โอ่ผู้ควรรับยัญพิธีทั้งหลาย. จากท่านบังเกิดผู้ทุบด้วยกำปั้น ผู้ถูกขับเคลื่อนด้วยแขนกล้า; จากท่านบังเกิดวีรบุรุษผู้มีม้าดี โอมารุต ผู้มั่งคั่งด้วยความเป็นชายแท้.

Word by Word

• यूयम्: you (pl.)
• यूयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• राजानम्: the king
• राजानम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: राजन्

• ईर्यम्: to be set in motion / to be raised
• ईर्यम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective (verbal) / participial
• Root: ईर्य (√ईर्/ईरय्)

• जनाय: for the people
• जनाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: जन

• विभ्वतष्टम्: fashioned by the mighty/skillful one
• विभ्वतष्टम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective (compound)
• Root: विभ्वत् + तष्ट (√तक्ष्)

• जनयथ: you beget / you generate
• जनयथ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √जन् (जनयति)

• यजत्राः: O worshipful ones
• यजत्राः: सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective (vocative epithet)
• Root: यजत्र

• युष्मद्: from you / of you
• युष्मद्: अपादान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• एति: goes / comes
• एति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √इ (एति)

• मुष्टिहा: fist-smiting (one)
• मुष्टिहा: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective (compound)
• Root: मुष्टि + हा (√हन्)

• बाहुजूतः: impelled by (his) arms / arm-driven
• बाहुजूतः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective (compound)
• Root: बाहु + जूत (√जु/जव् ‘to speed, impel’)

• युष्मत्सदः: having its seat among you / your assembly
• युष्मत्सदः: अधिकरण (निवास/आश्रय)
• Type: Noun (compound)
• Root: युष्मत् + सद (सदस्)

• अश्वः: horse
• अश्वः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अश्व

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: मरुत्

• सुवीरः: having good heroes / very manly
• सुवीरः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु + वीर