
Sukta 10.49
Indra (self-proclaiming voice), hymn 10.49 is a prominent Indra-ātmastuti
Indra
Triṣṭubh (probable; requires scan)
ฤคเวท 10.49 เป็นบทสรรเสริญตนเองของอินทรา (Indra-ātmastuti): อินทราตรัสด้วยสรรพนามบุรุษที่หนึ่ง ประกาศอำนาจอธิปไตยของตนว่าเป็นพลังเบื้องหลังชัยชนะ การแผ่ขยาย และการจัดระเบียบพิธีบูชาให้ถูกต้อง บทสวดนี้เสนอภาพอินทราในฐานะผู้ประทานทรัพย์โบราณแก่กวีผู้สรรเสริญ ผู้ปลุกเร้ายชามานะ (ผู้ประกอบยัญ) และผู้ทำลายเครื่องกีดขวางอย่างเด็ดขาด (พลังดุจวฤตระ) จนถึงจุดสุดท้ายที่พระองค์แผ่ซ่านครอบคลุมทั้งเทพและมนุษย์ด้วยแรงผลักดันอันต้านทานมิได้ (cyautna)
Mantra 1
अहं दां गृणते पूर्व्यं वस्वहं ब्रह्म कृणवं मह्यं वर्धनम् । अहं भुवं यजमानस्य चोदितायज्वनः साक्षि विश्वस्मिन्भरे ॥
เรามอบความอุดมอันดึกดำบรรพ์แก่ผู้สรรเสริญ; เราสร้างพรหมัน (Brahman) เพื่อเราเอง—ให้เป็นความเพิ่มพูน. เราเป็นผู้เร้าเร่งแก่ยชามานะ (yajamāna) ผู้ประกอบยัญ; และเป็นพยานแก่ผู้ไม่ประกอบยัญ ในการแบกภาระ (bhara) ทุกคราว.
Mantra 2
मां धुरिन्द्रं नाम देवता दिवश्च ग्मश्चापां च जन्तवः । अहं हरी वृषणा विव्रता रघू अहं वज्रं शवसे धृष्ण्वा ददे ॥
เหล่าเทพแห่งฟ้า แห่งแผ่นดิน และแห่งสายน้ำ ตลอดจนสรรพสัตว์ทั้งปวง ได้สถาปนาข้าด้วยนามว่า “อินทรา” ข้าผูกเทียมม้าสีน้ำตาลทองสองตัว—สองผู้ทรงพลัง ผู้แล่นไปอย่างเสรีและรวดเร็ว—และข้ายกวชระ (วัชระ/สายฟ้า) ขึ้นเพื่อพลังแห่งความกล้าหาญอันหาญกล้า
Mantra 3
अहमत्कं कवये शिश्नथं हथैरहं कुत्समावमाभिरूतिभिः । अहं शुष्णस्य श्नथिता वधर्यमं न यो रर आर्यं नाम दस्यवे ॥
ข้าทุบทำลายอัตกะเพื่อฤๅษีด้วยการโจมตีของข้า; ข้าช่วยกุตสะให้รอดด้วยการอุปถัมภ์ของข้า ข้าคือผู้ทำลายศุษณะ—สำหรับผู้ใดที่คิดจะแลกขายนาม “อารยะ” ให้แก่ทัสยุ ข้ากลายเป็นความตายดุจยมะ
Mantra 4
अहं पितेव वेतसूँरभिष्टये तुग्रं कुत्साय स्मदिभं च रन्धयम् । अहं भुवं यजमानस्य राजनि प्र यद्भरे तुजये न प्रियाधृषे ॥
ดุจบิดาผู้เกื้อหนุน ข้าได้ชนะเวตสุเพื่อการช่วยเหลือ; ข้าได้ปราบทุคราและสมทิภะเพื่อกุตสะ ข้ากลายเป็นพลังแห่งราชันของผู้บูชายัญ (ยชามานะ) ทุกคราวที่เขาแบกภาระแห่งศึกออกไปข้างหน้า รุกเร้าโดยไม่ถูกขัดขวางด้วยสิ่งที่เพียงน่าพอใจ
Mantra 5
अहं रन्धयं मृगयं श्रुतर्वणे यन्माजिहीत वयुना चनानुषक् । अहं वेशं नम्रमायवेऽकरमहं सव्याय पड्गृभिमरन्धयम् ॥
ข้าพเจ้าทำให้มฤคยะ (Mṛgaya) ยอมจำนนเพื่อศฺรุตรฺวัน (Śrutarvan) เมื่อเขาเข้าประชิดข้าพเจ้าด้วยอุบายครั้งแล้วครั้งเล่า ข้าพเจ้าทำให้ถิ่นพำนักของหมู่ชนก้มลงต่อหน้าอายวะ (Āyava); และข้าพเจ้าปราบปัฏคฤภิ (Paṭgṛbhi) เพื่อสัวยะ (Savya)
Mantra 6
अहं स यो नववास्त्वं बृहद्रथं सं वृत्रेव दासं वृत्रहारुजम् । यद्वर्धयन्तं प्रथयन्तमानुषग्दूरे पारे रजसो रोचनाकरम् ॥
ข้าพเจ้าคือผู้นั้น ผู้เป็นผู้สังหารผู้ปกคลุม (Vṛtra-han) ได้ทลายผู้ขัดขวางอันเป็นศัตรู—ดุจวฤตระ—ผู้ยึดครองเรือนใหม่และรถศึกอันกว้างใหญ่ เมื่อพลังนั้นกำลังเติบโตและแผ่ขยายไปทั่วสภาพของมนุษย์ ข้าพเจ้าพาความกว้างอันสว่างไสวให้ล่วงพ้นแดนกลางอันมัวหม่น ไปถึงฝั่งไกลโพ้น
Mantra 7
अहं सूर्यस्य परि याम्याशुभिः प्रैतशेभिर्वहमान ओजसा । यन्मा सावो मनुष आह निर्णिज ऋधक्कृषे दासं कृत्व्यं हथैः ॥
ข้าพเจ้าเวียนรอบดวงอาทิตย์ เคลื่อนไปด้วยพลังอันฉับไว ถูกเทียมด้วยม้าอันสว่างไสว และถูกพาไปด้วยเดชานุภาพ เมื่อผู้ขับเคลื่อนในหมู่มนุษย์เรียกข้าพเจ้าเพื่อประกายอันเปิดเผย ข้าพเจ้าแยกออกและบดขยี้พลังมืดอันเป็นศัตรู—ผู้ควรถูกทำให้ไร้อำนาจ—ด้วยการโจมตีอันเด็ดขาด
Mantra 8
अहं सप्तहा नहुषो नहुष्टरः प्राश्रावयं शवसा तुर्वशं यदुम् । अहं न्यन्यं सहसा सहस्करं नव व्राधतो नवतिं च वक्षयम् ॥
ข้าคือผู้สังหาร “ทั้งเจ็ด” ผู้มีกำลังเหนือกว่านหุษะ (Nahusha); ด้วยฤทธานุภาพของข้า ข้าได้ขับไล่ทุรวศะ (Turvaśa) และยทุ (Yadu) ออกไป. ข้าด้วยพลังได้กดปราบอำนาจอื่นที่แข็งขืนต่อเราและอวดแรง; ข้าทำให้ผู้ก่อกวนทั้งเก้ากับเก้าสิบล้มถอยสิ้นไป.
Mantra 9
अहं सप्त स्रवतो धारयं वृषा द्रवित्न्वः पृथिव्यां सीरा अधि । अहमर्णांसि वि तिरामि सुक्रतुर्युधा विदं मनवे गातुमिष्टये ॥
ข้าในฐานะพลังดุจพฤษภ ได้ค้ำจุนสายน้ำทั้งเจ็ดให้ไหลตามทาง และได้วางแนวรอยไถบนแผ่นดินเพื่อผู้ก่อเกิดความอุดมสมบูรณ์. ข้าผู้มีเจตนาดีและปัญญาเที่ยงตรง ข้ามพ้นกระแสน้ำหลากแห่งภาวะทั้งหลาย; ด้วยการศึก ข้าค้นพบหนทางให้แก่มนุษย์—บุตรแห่งมานุ (Manu)—เพื่อให้ความใฝ่หาได้บรรลุผล.
Mantra 10
अहं तदासु धारयं यदासु न देवश्चन त्वष्टाधारयद्रुशत् । स्पार्हं गवामूधस्सु वक्षणास्वा मधोर्मधु श्वात्र्यं सोममाशिरम् ॥
ข้าได้ค้ำจุนสิ่งนั้นไว้ในพวกเขา—สิ่งที่ไม่มีเทพองค์ใดเลย แม้แต่ทวษฏฤ (Tvaṣṭṛ) ก็ยังค้ำจุนมิได้—คือความหวานอันส่องประกายและน่าปรารถนา. ข้าได้นำ “น้ำผึ้งแห่งน้ำผึ้ง” คือโสมะ (Soma) อันผสมปรุงแล้ว ใส่ลงในเต้านมและอกของโคทั้งหลาย ใส่ลงในบ่อเกิดอันเรืองรอง เพื่อให้โภชนะแห่งความปีติถูกรีดดึงออกมาได้.
Mantra 11
एवा देवाँ इन्द्रो विव्ये नॄन्प्र च्यौत्नेन मघवा सत्यराधाः । विश्वेत्ता ते हरिवः शचीवोऽभि तुरासः स्वयशो गृणन्ति ॥
ดังนี้ อินทราแผ่ซ่านไปทั่วเหล่าเทพและพลังของมนุษย์ทั้งหลาย; ด้วยแรงขับเคลื่อนของพระองค์ ผู้เอื้อเฟื้อย่อมบรรลุผลโดยสัตย์จริง. เพราะฉะนั้น เหล่าผู้กล้าทั้งปวง โอ้เจ้าแห่งม้าสีน้ำตาลทอง (harivah) โอ้ผู้ทรงพลังแห่งปัญญาอันศักดิ์สิทธิ์ (śacīvaḥ) ต่างขับสรรเสริญพระองค์—ผู้ส่องประกายด้วยเกียรติยศด้วยตนเอง.
It is an Indra-ātmastuti where Indra speaks in the first person (“I…”), declaring that he gives wealth, empowers sacred speech, drives the sacrificer, and destroys obstruction.
It suggests that divine order observes all human choices: Indra supports the one aligned with yajña (disciplined offering and truth), while the one who refuses it is still seen and measured in the cosmic balance.
Indra represents the force of awakened will and clarity that breaks inner “Vṛtra”—fear, inertia, and blockage—so the mind gains wider light and the person can act with strength and truth.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.