Rig Veda 10.29.1 — Mandala 10, Sukta 29, Mantra 1
Sukta 10.29
Devata: Indra (dual address implied by vām; companion devatā not recoverable from isolated verse)
Chandas: Trishtubh (probable; confirm by metrical count)
Samhita Patha (Devanagari)
वने न वा यो न्यधायि चाकञ्छुचिर्वां स्तोमो भुरणावजीगः । यस्येदिन्द्रः पुरुदिनेषु होता नृणां नर्यो नृतमः क्षपावान् ॥
Transliteration
vané ná vā́ yó nyàdhāyi cākáñ śúcir vāṃ stómō bhuraṇāv ajīgah | yásyed índraḥ purudíneṣu hótā nṛṇā́ṃ náryo nṛtámaḥ kṣapā́vān ||
Translation
ดุจอยู่ในพงไพร บทสรรเสริญอันบริสุทธิ์และเร่าร้อนนี้ได้ถูกวางไว้เพื่อท่านทั้งสอง และมันเร้าเหล่าผู้แข็งแกร่งให้เคลื่อนไหว สำหรับผู้นั้น อินทราเป็นปุโรหิตผู้เชื้อเชิญ (โหตา) แห่งมนุษย์ตลอดหลายวัน—พลังแห่งบุรุษ ผู้ชนะยิ่ง ผู้เป็นนายแห่งราตรี; เขาเรียกแสงสว่างผ่านห้วงแห่งความมืดทึบอันยืดยาว.
Word by Word
वनेin the wood/forest
वने:
अधिकारण
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक) / वन-
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
यःwho (he who)
यः:
कर्ता
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
निdown, in; (prefix)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
अधायिwas placed/established
अधायि:
कर्म (कर्मणि-प्रयोगे कर्तृ-भावः अप्रकटः)
TypeVerb
Rootधा (धातु) + नि
चाकन्has pleased / has delighted
चाकन्:
कर्ता
TypeVerb
Rootकन्/कण् (धातु; ‘कनति/कणति’ = to be pleased/satisfied; Vedic)
शुचिःbright, pure
शुचिः:
कर्ता (स्तोमस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
वाम्you two / of you two
वाम्:
सम्प्रदान (स्तुत्य-देवतयोः प्रति)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
स्तोमःhymn of praise
स्तोमः:
कर्ता
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
भुरणौthe two impetuous/strong ones
भुरणौ:
सम्प्रदान/कर्म (स्तुत्यौ देवौ)
TypeNoun (epithet)
Rootभुरण (प्रातिपदिक; ‘भुरण’ = impetuous/strong; epithet)
अजीगःI sang/praised
अजीगः:
क्रिया
TypeVerb
Rootगै/गी (धातु; ‘गायति/गैति’ = to sing/praise) with आ- (Vedic intensive/augmental aorist form)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात; emphatic)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्ता
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पुरुदिनेṣuon many days
पुरुदिनेṣu:
अधिकारण
TypeNoun
Rootपुरुदिन (प्रातिपदिक; पुरु- + दिन)
होताHotṛ-priest / invoker
होता:
कर्ता (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
नृणाम्of men
नृणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
नर्यःmanly, heroic
नर्यः:
कर्ता (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootनर्य (प्रातिपदिक; ‘manly, belonging to men’)
नृतमःmost manly / best of men
नृतमः:
कर्ता (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootनृतम (प्रातिपदिक; superlative of नृ/नर- ‘most manly/best of men’)
क्षपावान्possessing nights; night-watching/active through nights
क्षपावान्:
कर्ता (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootक्षपा-वन् (प्रातिपदिक; क्षपा ‘night’ + वन् ‘possessing’)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.