Rig Veda Sukta 101
Mandala 10Sukta 10112 Mantras

Sukta 101

Sukta 10.101

Devata

Agni, Uṣas, Dadhikrāvan; supported by Indra (indra-vat)

Chandas

Triṣṭubh (probable for RV 10.101 opening)

บทสวดนี้เป็นเสียงปลุกเร้าร่วมกันถึงหมู่สหายผู้มีใจเดียวกัน ให้จุดไฟอัคนีร่วมกันและเริ่มพิธีบูชายัญ เชิญอุษา (รุ่งอรุณ) และทธีกราวัน พร้อมมีอินทราเป็นพันธมิตรผู้เสริมพลัง (indra-vat) ด้วยภาพพจน์เด่นชัดของการทำรถศึก การเร่งเร้า “ม้า” (พลังชีวิต) และการเติมราง/ภาชนะให้เต็ม จึงวางยัชญะเป็นงานประสานที่ชำนาญ ซึ่งนำมาซึ่งกำลัง ความอุดมสมบูรณ์ และการเคลื่อนไหวอันมีชัย สุดท้ายเร่งให้ลงแรงอย่างเด็ดขาด และเรียกอินทราโดยตรงให้เสวยโสมและประทานความช่วยเหลือ

Mantras

Mantra 1

उद्बुध्यध्वं समनसः सखायः समग्निमिन्ध्वं बहवः सनीळाः । दधिक्रामग्निमुषसं च देवीमिन्द्रावतोऽवसे नि ह्वये वः ॥

สหายผู้มีใจเดียวกันเอ๋ย จงตื่นขึ้นเถิด; พวกท่านผู้มากมายผู้ร่วมรังเดียวกัน จงร่วมกันก่อไฟแห่งอัคนี (Agni). ดธิกราวัน (Dadhikrāvan), อัคนี และเทวีอุษัส (Uṣas, รุ่งอรุณ) — ข้าพเจ้าขออัญเชิญให้ลงมาเพื่อเกื้อกูล โดยมีอินทรา (Indra) เป็นพลังผู้ร่วมเคียง.

Mantra 2

मन्द्रा कृणुध्वं धिय आ तनुध्वं नावमरित्रपरणीं कृणुध्वम् । इष्कृणुध्वमायुधारं कृणुध्वं प्राञ्चं यज्ञं प्र णयता सखायः ॥

จงทำความคิดให้รื่นรมย์และแผ่กว้าง; จงสร้างเรือที่ขับเคลื่อนด้วยพาย. จงเตรียมลูกศร; จงจัดให้พร้อมซึ่งพลังอันแบกอาวุธ. สหายเอ๋ย จงนำยัชญะ (yajña) ไปข้างหน้า ตรงไปข้างหน้าเถิด.

Mantra 3

युनक्त सीरा वि युगा तनुध्वं कृते योनौ वपतेह बीजम् । गिरा च श्रुष्टिः सभरा असन्नो नेदीय इत्सृण्यः पक्वमेयात् ॥

จงเทียมไถ; จงกางแอกออก. ในครรภ์ (yoni) ที่จัดเตรียมแล้ว จงหว่านเมล็ด ณ ที่นี้. ขอให้เสียงเรียกของเราและความพร้อมเชื่อฟังโดยฉับไว อยู่ร่วมกับพลังผู้แบกภาระ; แล้วผลอันสุกงอมจักเข้ามาใกล้เราโดยเร็ว.

Mantra 4

सीरा युञ्जन्ति कवयो युगा वि तन्वते पृथक् । धीरा देवेषु सुम्नया ॥

เหล่าฤษี (kavi) เทียมไถ (sīrā) เข้ากับแอก (yuga) แล้วกางแอกออกเป็นส่วน ๆ ให้ถูกที่ของตน; ด้วยพลังแห่งความปรารถนาดีและพระกรุณา (sumnayā) เขายืนมั่นในหมู่เทพทั้งหลาย.

Mantra 5

निराहावान्कृणोतन सं वरत्रा दधातन । सिञ्चामहा अवतमुद्रिणं वयं सुषेकमनुपक्षितम् ॥

จงกวาดล้างสิ่งอุดตันแห่งร่องทางการอัญเชิญ (āhāva) และจัดวางบังเหียน (varatrā) ให้ประสานพร้อมกัน; เราปรารถนาจะรินบ่อน้ำพุที่ถูกยกขึ้น (udriṇa) ภายในเรา—ชุ่มชื่นดี ไม่ร่อยหรอ (anupakṣitam)—เพื่อให้ทุ่งแห่งการกระทำภายในพร้อมสรรพ.

Mantra 6

इष्कृताहावमवतं सुवरत्रं सुषेचनम् । उद्रिणं सिञ्चे अक्षितम् ॥

เมื่อร่องทางการอัญเชิญ (āhāva) ถูกทำให้ถูกต้องแล้ว บ่อน้ำนั้นย่อมมีบังเหียนดีและได้รับการหล่อเลี้ยงดี; แล้วจงรินน้ำพุที่ผุดยกขึ้น (udriṇa)—ไม่ร่อยหรอ ไม่สิ้นสุด (akṣitam)—เพื่อให้ความอุดมภายในตั้งมั่น.

Mantra 7

प्रीणीताश्वान्हितं जयाथ स्वस्तिवाहं रथमित्कृणुध्वम् । द्रोणाहावमवतमश्मचक्रमंसत्रकोशं सिञ्चता नृपाणम् ॥

จงทำให้ม้าทั้งหลาย—พลังชีวิต—ยินดี และชนะสิ่งที่ตั้งไว้เบื้องหน้า; จงสร้างรถศึกที่นำพาสวัสดีโดยแท้. จงเทลงสู่รางแห่งเสียงเรียก ลงสู่บ่อที่มีล้อหินและภาชนะที่ยึดมั่นแน่นหนา—จงเติมให้เต็มซึ่ง “เครื่องดื่มของมนุษย์” (nṛpāṇa) อันค้ำจุนความเป็นเจ้าอันองอาจของเรา.

Mantra 8

व्रजं कृणुध्वं स हि वो नृपाणो वर्म सीव्यध्वं बहुला पृथूनि । पुरः कृणुध्वमायसीरधृष्टा मा वः सुस्रोच्चमसो दृंहता तम् ॥

จงทำคอกล้อม—เพราะนั่นแลคือเครื่องดื่มค้ำจุนของพวกท่าน คือ “เครื่องดื่มของมนุษย์” (nṛpāṇa); จงเย็บเกราะให้มากและกว้าง. จงตั้งแนวป้องกันเหล็กไว้เบื้องหน้า มิให้ผู้ใดกล้ารุกราน; อย่าให้ถ้วยรั่วไหล—จงเสริมให้มั่นคงนัก.

Mantra 9

आ वो धियं यज्ञियां वर्त ऊतये देवा देवीं यजतां यज्ञियामिह । सा नो दुहीयद्यवसेव गत्वी सहस्रधारा पयसा मही गौः ॥

เพื่อการคุ้มครอง ขอให้ ‘ความคิด’ (dhī) อันเหมาะแก่ยัญญะหันมาสู่เราที่นี่ โอเหล่าเทพ—ความคิดอันเป็นเทวี ผู้ควรบูชา ผู้ควรแก่ยัญญะ. ขอให้นางรีดน้ำนมให้เรา ดุจแม่โคมุ่งสู่ทุ่งหญ้า—เป็นสายธารยิ่งใหญ่ พันสายไหลหลั่ง—ด้วยน้ำนมแห่งการหล่อเลี้ยง (páyas).

Mantra 10

आ तू षिञ्च हरिमीं द्रोरुपस्थे वाशीभिस्तक्षताश्मन्मयीभिः । परि ष्वजध्वं दश कक्ष्याभिरुभे धुरौ प्रति वह्निं युनक्त ॥

จงมาเถิด เทพเอ๋ย จงเทพลังสีเหลืองน้ำตาลลงสู่ตักแห่งรางไม้; จงสลักแต่งให้ดีด้วยสิ่วขวานดุจศิลา. จงโอบรัดรอบด้วยสายรัดสิบชั้น; จงผูกผู้แบกไฟไว้กับแอกทั้งสอง—จงเทียมเจตจำนงเข้ากับพลังคู่ของมัน.

Mantra 11

उभे धुरौ वह्निरापिब्दमानोऽन्तर्योनेव चरति द्विजानिः । वनस्पतिं वन आस्थापयध्वं नि षू दधिध्वमखनन्त उत्सम् ॥

บนแอกทั้งสอง ผู้แบกไฟเคลื่อนไป พลางดื่มกลืนเข้าไปภายใน; ดุจทารกในครรภ์ที่โอบอุ้ม “ผู้เกิดสองครา”. ในป่า จงตั้งเจ้าแห่งพฤกษาไว้ในป่า; จงวางให้มั่นคง—ขุดเปิดตาน้ำพุ.

Mantra 12

कपृन्नरः कपृथमुद्दधातन चोदयत खुदत वाजसातये । निष्टिग्र्यः पुत्रमा च्यावयोतय इन्द्रं सबाध इह सोमपीतये ॥

โอ้ผู้ทำงานทั้งหลาย จงยกงานขึ้นและผลักไปข้างหน้า; จงเร่ง จงขุด เพื่อชัยชนะแห่งความอุดม. โอ นิษฏิครยะ จงปลุกบุตรของท่านให้มาช่วย—จงนำอินทระพร้อมสหายมาที่นี่ เพื่อเสวยโสมะ.

Frequently Asked Questions

It urges a group of companions to wake up, unite in purpose, kindle Agni, and carry out the sacrifice skillfully, so that divine help brings strength, victory, and abundance.

Agni starts and carries the offering, Uṣas opens the day and renews right activity, and Dadhikrāvan represents swift victorious momentum—together they launch the rite with clarity and power.

It means the invocation is supported by Indra’s characteristic power—overcoming obstacles and securing ‘winning’—so the rite is not only performed but made effective and victorious.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App