Rig Veda 1.185.5: Mandala 1, Sukta 185, Mantra 5

Sukta 1.185

Rishi: Traditionally attributed to an early seer of the Dyāvā-Pṛthivī (Heaven-and-Earth) cycle in RV 1.185 (exact rishi varies by tradition; not supplied in input)

Devata: Dyāvāpṛthivī

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify by metrical scan)

Samhita Patha (Devanagari)

संगच्छमाने युवती समन्ते स्वसारा जामी पित्रोरुपस्थे । अभिजिघ्रन्ती भुवनस्य नाभिं द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.185.5

Transliteration

saṅgácchamāne yuvatī sámante svásārā jāmī pitrór upásthe | abhijíghrantī bhúvanasya nā́bhiṃ dyā́vā rakṣataṃ pṛthivī no ábhvāt ||

Translation

ข้าแต่ฟ้าและแผ่นดิน (Dyāvā-Pṛthivī) ผู้เป็นดั่งพี่น้องสาววัยเยาว์ก้าวไปพร้อมกัน ประสานเป็นหนึ่งโดยรอบ เป็นพี่น้องและวงศ์ญาติเดียวกัน (jāmī) ในอ้อมตักกว้างของบิดา; ผู้เอนลมหายใจและดมกลิ่นเข้าหากันสู่สะดือแห่งโลก (nābhi). ข้าแต่ฟ้าและแผ่นดิน ขอจงพิทักษ์เราจากพลังอันกว้างใหญ่เป็นปฏิปักษ์ (abhvā) ที่จะทำลายความกลมกลืนแห่งการบังเกิดของเรา.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• संगच्छमाने: (the two) going together, moving in unison
• संगच्छमाने: Kartā (विशेषणरूपेण द्यावा-पृथिव्योः)
• Type: Adjective (present participle)
• Root: सम्-गम् (धातु √गम्) / संगच्छमान (प्रातिपदिक)

• युवती: the two young women (the two youthful ones)
• युवती: Kartā (द्यावा-पृथिव्यौ)
• Type: Noun/Adjective
• Root: युवती (प्रातिपदिक < युवा)

• समन्ते: all around, on every side
• समन्ते: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable/Adverbial (locative used adverbially)
• Root: समन्त (प्रातिपदिक)

• स्वसारा: (as) two sisters
• स्वसारा: Kartā (द्यावा-पृथिव्यौ; apposition)
• Type: Noun
• Root: स्वसृ (प्रातिपदिक)

• जामी: (as) a closely related pair, kindred
• जामी: Kartā (apposition)
• Type: Noun/Adjective
• Root: जामि (प्रातिपदिक)

• पित्रोः: of the two parents
• पित्रोः: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• उपस्थे: in the lap, in the bosom
• उपस्थे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: उपस्थ (प्रातिपदिक)

• अभिजिघ्रन्ती: sniffing toward, inhaling upon
• अभिजिघ्रन्ती: Kartā (विशेषणरूपेण द्यावा-पृथिव्योः)
• Type: Adjective (present participle)
• Root: अभि-घ्रा (धातु √घ्रा ‘to smell’) / अभिजिघ्रन्ती (प्रातिपदिक)

• भुवनस्य: of the world, of existence
• भुवनस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक < √भू)

• नाभिम्: the navel; central hub
• नाभिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक)

• द्यावा: O Heaven (and) … (Heaven-and-Earth pair)
• द्यावा: Kartā (सम्बोधन/कर्तृ-प्रयोगः)
• Type: Noun
• Root: द्याव्/द्यौ (प्रातिपदिक)

• रक्षतम्: protect (you two)!
• रक्षतम्: Kriyā (addressed action)
• Type: Verb
• Root: रक्ष् (धातु √रक्ष्)

• पृथिवी: O Earth (and) … (the pair)
• पृथिवी: Kartā (सम्बोधन/कर्तृ-प्रयोगः; द्यावा के साथ द्वन्द्वार्थे)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• नः: of us, for us
• नः: Sampradāna/Beneficiary (for us) / Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अभ्वात्: from harm, from danger
• अभ्वात्: Apādāna (source to be protected from)
• Type: Noun
• Root: अभ्व (प्रातिपदिक ‘harm, danger, monstrousness’) + Abl.sg.