HomeRig VedaMandala 1Sukta 127Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.127

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.127)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (predominant for RV 1.127; this verse conforms to triṣṭubh movement)

दृळ्हा चिदस्मा अनु दुर्यथा विदे तेजिष्ठाभिररणिभिर्दाष्ट्यवसेऽग्नये दाष्ट्यवसे । प्र यः पुरूणि गाहते तक्षद्वनेव शोचिषा । स्थिरा चिदन्ना नि रिणात्योजसा नि स्थिराणि चिदोजसा ॥

दृ॒ळ्हा चि॑दस्मा॒ अनु॑ दु॒र्यथा॑ वि॒दे तेजि॑ष्ठाभिर॒रणि॑भिर्दा॒ष्ट्यव॑से॒ऽग्नये॑ दा॒ष्ट्यव॑से । प्र यः पु॒रूणि॒ गाह॑ते॒ तक्ष॒द्वने॑व शो॒चिषा॑ । स्थि॒रा चि॒दन्ना॒ नि रि॑णा॒त्योज॑सा॒ नि स्थि॒राणि॑ चि॒दोज॑सा ॥

dṛḷhā cid asmai ánu duryáthā vide téjiṣṭhābhir araṇíbhir dā́ṣṭy ávase ’gnáye dā́ṣṭy ávase | prá yáḥ purū́ṇi gā́hate tákṣad vánā iva śóciṣā | sthirā́ cid ánnā ní riṇāty ójasā ní sthirā́ṇi cid ójasā ||

แม้สิ่งกีดขวางอันแน่นหนาก็ยอมตามเขาไป และหนทางอันยากก็กลับรู้ได้: ด้วยไม้เสียดไฟ (อรณิ) อันเร่าร้อนที่สุด เขาจุดอัคนี (Agni) เพื่อเกื้อกูลเรา เขาจุดอัคนีเพื่อเกื้อกูลเรา ผู้ซึ่งฝ่าผ่านเครื่องปกคลุมมากมาย ย่อมสับแยกด้วยเปลวเพลิงดุจผู้ตัดไม้ ด้วยกำลังของเขา เขาทำลายแม้สิ่งที่ตั้งมั่น—ด้วยกำลังของเขา แม้สิ่งที่มั่นคงก็ถูกทำลาย

दृ॒ळ्हा । चि॒त् । अ॒स्मै॒ । अनु॑ । दुः॒ । यथा॑ । वि॒दे । तेजि॑ष्ठाभिः । अ॒रणि॑ऽभिः । दा॒ष्टि॒ । अव॑से । अ॒ग्नये॑ । दा॒श्टि॒ । अव॑से । प्र । यः । पु॒रूणि॑ । गाह॑ते । तक्ष॑त् । वना॑ऽइव । शो॒चिषा॑ । स्थि॒रा । चि॒त् । अन्ना॑ । नि । रि॒णा॒ति॒ । ओज॑सा । नि । स्थि॒राणि॑ । चि॒त् । ओज॑सा ॥दृळ्हा । चित् । अस्मै । अनु । दुः । यथा । विदे । तेजिष्ठाभिः । अरणिभिः । दाष्टि । अवसे । अग्नये । दाश्टि । अवसे । प्र । यः । पुरूणि । गाहते । तक्षत् । वनाइव । शोचिषा । स्थिरा । चित् । अन्ना । नि । रिणाति । ओजसा । नि । स्थिराणि । चित् । ओजसा ॥dṛḷhā | cit | asmai | anu | duḥ | yathā | vide | tejiṣṭhābhiḥ | araṇi-bhiḥ | dāṣṭi | avase | agnaye | dāśṭi | avase | pra | yaḥ | purūṇi | gāhate | takṣat | vanāiva | śociṣā | sthirā | cit | annā | ni | riṇāti | ojasā | ni | sthirāṇi | cit | ojsā

दृळ्हाःfirm, strong
दृळ्हाः:
Kartā (यः … गाहते इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदृळ्ह (प्रातिपदिक; दृढ) < √दृंह्/दृह् (दृंहते ‘to make firm/strong’)
चित्indeed, even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात) < PIE *kʷid ‘indeed’
अस्मैto him (to this one)
अस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अनुalong, after
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
दुर्यथाwith difficulty
दुर्यथा:
TypeIndeclinable
Rootदुर्- + यथा (अव्यय-समास)
विदेhe finds/comes to know
विदे:
TypeVerb
Root√विद् (वेद ‘to know/find’)
तेजिष्ठाभिःwith the most blazing (ones)
तेजिष्ठाभिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootतेजिष्ठ (तेजस्-तमा; ‘most sharp/bright’) < तेजस्
अरणिभिःwith the fire-sticks (arani)
अरणिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअरणि (प्रातिपदिक)
दाष्टिhe gives/bestows
दाष्टि:
TypeVerb
Root√दाश्/दास् (दाशति ‘to give, bestow’)
अवसेfor help
अवसे:
Sampradāna (प्रयोजन-दत्तिः)
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक ‘help, aid’)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
दाष्टिhe gives
दाष्टि:
TypeVerb
Root√दाश्/दास्
अवसेfor aid
अवसे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअवस्
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
पुरूणिmany (things)
पुरूणि:
Karma
TypeAdjective
Rootपुरु (प्रातिपदिक; ‘many’)
गाहतेenters, reaches
गाहते:
TypeVerb
Root√गाह् (गाहते ‘to plunge into, enter, reach’)
तक्षत्he fashioned/hewed
तक्षत्:
TypeVerb
Root√तक्ष् (तक्षति ‘to fashion, hew’)
वनाwoods, forests
वना:
Karma
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
शोचिषाwith flame
शोचिषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशोचिस् (प्रातिपदिक ‘flame, blaze’)
स्थिराःfirm, steadfast
स्थिराः:
Kartā (रिणाति इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अन्नाfoods, provisions
अन्ना:
Kartā (रिणाति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
निdown, away
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
रिणातिhe drives away/loosens
रिणाति:
TypeVerb
Root√री/√रि (रिणाति ‘to set in motion, impel; to loosen/remove’)
ओजसाby strength
ओजसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक ‘might, strength’)
निdown, away
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
स्थिराणिfirm (things)
स्थिराणि:
Karma
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
ओजसाby might
ओजसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootओजस्