Rig Veda 1.123.13: Mandala 1, Sukta 123, Mantra 13

Sukta 1.123

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Uṣas

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

ऋतस्य रश्मिमनुयच्छमाना भद्रम्भद्रं क्रतुमस्मासु धेहि । उषो नो अद्य सुहवा व्युच्छास्मासु रायो मघवत्सु च स्युः ॥

Transliteration

ṛtásya raśmím anu-yácchamānā bhadrám-bhadráṃ krátum asmā́su dhehi | úṣo no adyá su-hávā vy ùcchā́smā́su rā́yo maghávat-su ca syuḥ ||

Translation

ผู้ดำเนินตามรัศมีแห่ง ṛta (ระเบียบอันเที่ยงธรรม/สัจธรรมจักรวาล) ขอจงวางไว้ในเรา “เจตจำนงแห่งการกระทำอันชอบ” (kratu) ที่เป็นมงคลยิ่งขึ้นทุกครา โออุษัส—รุ่งอรุณ—วันนี้ขอจงส่องออกเพื่อเรา ผู้ถูกอัญเชิญได้โดยง่าย; ขอให้ความอุดมแห่งภาวะและทรัพย์แห่งการดำรงอยู่ (rāyas) ตั้งมั่นในเรา—และในกำลังแห่งการให้ทานของเรา ผู้มีฤทธิ์แห่งการแจกจ่าย (maghavat) ด้วยเถิด.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order/true law)
• ऋतस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• रश्मिम्: ray, rein, line
• रश्मिम्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: रश्मि (प्रातिपदिक)

• अनु: along, after
• अनु: उपसर्ग/क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• यच्छमाना: stretching/following, extending
• यच्छमाना: कर्तृ (agent; qualifying the subject ‘Uṣas’)
• Type: Verb (participle)
• Root: यम् (धातु) → यच्छ-

• भद्रम्: auspicious good
• भद्रम्: कर्म (object; with धेहि)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• भद्रम्: auspicious good (again/ever good)
• भद्रम्: कर्म (object; emphatic repetition)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• क्रतुम्: resolve, inspired will, ritual intelligence
• क्रतुम्: कर्म (object; with धेहि)
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)

• अस्मासु: in us, among us
• अस्मासु: अधिकरण (locus: ‘in/among us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• धेहि: place, bestow
• धेहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• उषः: O Uṣas (Dawn)
• उषः: सम्बोधन
• Type: Noun (deity name)
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान (beneficiary: ‘for us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अद्य: today, now
• अद्य: कालाधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य

• सुहवा: easy to invoke, graciously callable
• सुहवा: सम्बोधन (epithet of Uṣas)
• Type: Adjective
• Root: सु- + हव (√ह्वे/हू ‘to call, invoke’) → सुहव (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth
• वि: उपसर्ग/क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि

• उच्छ: shine forth, dawn
• उच्छ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वस्/उष् (धातु: ‘to shine/dawn’) → उच्छ-

• अस्मासु: in/among us
• अस्मासु: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• रायः: riches, bounties
• रायः: कर्तृ (subject of स्युः)
• Type: Noun
• Root: रायि/राय (प्रातिपदिक)

• मघवत्सु: among the generous/bountiful ones
• मघवत्सु: अधिकरण (locus: ‘among the bountiful’)
• Type: Noun/Adjective
• Root: मघवत् (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च

• स्युः: may they be, may they come to be
• स्युः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)