Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

निकुम्भिला

यज्ञविघ्नः — Vibhishana’s Counsel and Lakshmana’s March to Nikumbhila

तान्यनीकानिसर्वाणिविभग्नानिसमन्ततः ।विन्यस्तायूथपाश्चैवयथान्यायंविभागशः ।।6.85.6।।

tāny anīkāni sarvāṇi vibhaktāni samantataḥ | vinyastā yūthapāś caiva yathānyāyaṁ vibhāgaśaḥ || 6.85.6 ||

กองทัพทั้งปวงนั้นได้ถูกแยกจัดเป็นหมวดหมู่และวางกำลังโดยรอบทุกทิศ และบรรดาหัวหน้าหมู่ทัพก็ถูกแต่งตั้งประจำตำแหน่งตามระเบียบอันควร ตามส่วนแบ่งหน้าที่ของตน

तानिthose
तानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
अनीकानिarmy divisions, troops
अनीकानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootanīka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying अनीकानि)
विभक्तानिdivided
विभक्तानि:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-√bhaj (धातु); vibhakta (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्
समन्ततःon all sides, all around
समन्ततः:
Deśa-adhikaraṇa (अधिकरण; place)
TypeIndeclinable
Rootsamantatas (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक/पर्यायवाचक (all around)
विन्यस्ताःstationed, assigned
विन्यस्ताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-√nyas (धातु); vinyasta (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (यूथपाः इत्यस्य विशेषणम्)
यूथपाःleaders of troops
यूथपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyūthapa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed, just
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
यथा-न्यायम्according to rule/propriety
यथा-न्यायम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā + nyāya (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (यथान्यायम् = न्यायानुसारम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत्
विभागशःseparately, by divisions
विभागशः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvibhāgaśas (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (in divisions)

" After your command the army has been divided and placed at respective places as you said."

R
Rāma
V
Vibhīṣaṇa
Y
Yūthapa (troop leaders)

FAQs

Dharma is orderliness in action: even in war, conduct is guided by proper arrangement, roles, and disciplined structure rather than chaos.

Vibhīṣaṇa confirms that the entire force has been organized into divisions with leaders placed appropriately.

Competent stewardship—ensuring collective effort is coordinated and lawful (yathānyāyam).