Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

युद्धे अङ्गद-मैन्द-द्विविद-राक्षसयुद्धम्; कुम्भस्य प्रादुर्भावः तथा सुग्रीवेण पराभवः

Sarga 76: Angada and the Vanara chiefs battle Kampana, Prajaṅgha, Yūpākṣa, Śoṇitākṣa; Kumbha enters and is checked by Sugrīva

आयसींतुगदांप्रगृह्य स वीरःकनकाङ्गदः ।शोणिताक्षस्समाविध्यतमेवानुपपात ह ।।।।

āyasīṃ tu gadāṃ pragṛhya sa vīraḥ kanakāṅgadaḥ |

śoṇitākṣaḥ samāvidhya tam evānupapāta ha ||

แต่โศณิตากษะ—วีรบุรุษผู้ประดับพาหุรัดทองคำ—คว้าคทาเหล็ก เล็งหมาย แล้วพุ่งตามไปเพื่อฟาดฟัน

आयसीम्iron
आयसीम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootआयस (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गदाम् इति विशेषण
तुbut, indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/पक्षान्तरे (particle: 'but/indeed')
गदाम्mace
गदाम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रगृह्यhaving seized
प्रगृह्य:
पूर्वकालक्रिया
TypeIndeclinable
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वा (absolutive) from ग्रह् with उपसर्गः प्र
सःhe
सः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वीरःhero
वीरः:
कर्ता (Appositive)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृसम्बोधन/विशेषणार्थे
कनकाङ्गदःone with golden armlets
कनकाङ्गदः:
कर्ता (Appositive)
TypeNoun
Rootकनक+अङ्गद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (कनकाङ्गदौ यस्य सः)
शोणिताक्षःŚoṇitākṣa
शोणिताक्षः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootशोणिताक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समाविध्यhaving struck/pierced
समाविध्य:
पूर्वकालक्रिया
TypeIndeclinable
Rootव्यध् (धातु)
Formक्त्वा (absolutive) from व्यध् with उपसर्गः सम्+आ
तम्him
तम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एवindeed, just
एव:
अवधारण
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
अनुपपातrushed after, followed swiftly
अनुपपात:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः अनु
indeed (expletive)
:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; पदपूरण/निपात (expletive particle)

Sonitha adorned with golden armlets taking hold of iron mace rushed behind Angada.

Ś
Śoṇitākṣa
A
Aṅgada
G
Gadā (mace)

FAQs

The verse functions descriptively, but it can be read as a reminder that actions invite response: in war, one must be prepared for immediate consequences and remain steady to dharma despite retaliation.

A rākṣasa warrior, Śoṇitākṣa, enters to counter Aṅgada’s advance, pursuing him with an iron mace.

Determination and readiness (from the rākṣasa side): swift pursuit and focused intent are highlighted, showing the intensity of the encounter.