Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

औषधिपर्वताहरणम् / The Retrieval of the Herb

Bearing Mountain

सप्तषष्टिर्हताःकोट्योवानराणांतरस्विनाम् ।अह्नःपञ्चमशेषेणवल्लभेनस्वयम्भुवः ।।6.74.12।।

saptaṣaṣṭir hatāḥ koṭyo vānarāṇāṃ tarasvinām |

ahnaḥ pañcama-śeṣeṇa vallabhena svayambhuvaḥ || 6.74.12 ||

ด้วยผู้เป็นที่รักของพระสวายัมภู (อินทรชิต) และด้วยอาวุธศักดิ์สิทธิ์ของพระสวายัมภู วานรผู้ทรงกำลังหกสิบเจ็ดโกฏิถูกประหารลง ภายในส่วนที่ห้าอันเป็นส่วนสุดท้ายแห่งวันนั้น

स्वभावजरयाby natural old age
स्वभावजरया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootsvabhāva + jarā (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (svabhāvasya jarā = natural old age), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
युक्तम्endowed/afflicted (with)
युक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Root√yuj (धातु) + yukta (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'तम्/जाम्बवन्तम्' इति विशेषण
वृद्धम्aged
वृद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvṛddha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
शरशतैःwith hundreds of arrows
शरशतैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootśara + śata (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (śarāṇāṃ śataiḥ), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
चितम्heaped/covered
चितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Root√ci (धातु) + cita (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'वृद्धम्' इत्यादि सह विशेषण
प्रजापतिसुतम्son of Prajapati
प्रजापतिसुतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprajāpati + suta (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (prajāpateḥ sutaḥ), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वीरम्heroic
वीरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
शाम्यन्तम्subsiding/cooling down
शाम्यन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Root√śam (धातु) + śāmyant (कृदन्त-प्रातिपदिक, शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
इवlike
इव:
Upamana-dyotaka (उपमान-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय (upamā-particle)
पावकम्fire
पावकम्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootpāvaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपमान (standard of comparison)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√dṛś (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उपसङ्ग्रम्यapproaching
उपसङ्ग्रम्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootupa-saṃ-√gam (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
पौलस्त्यःPaulastya (Vibhishana)
पौलस्त्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpaulastya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (विभीषणः)
वाक्यम्words/speech
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Vibheeshana and Hanuman saw in the battlefield Sugriva, Angada, Neela, Sarabha, Gandhamadana, Gavaksha, Sushena, Vegadarsi, Ahuka, Mainda, Nala, Jyothimukha, Dwivida and Panasa struck down.

I
Indrajit
S
Svayambhū (Brahmā/Creator)
V
Vānara army

FAQs

It foregrounds the moral gravity of war: dharma is not only about victory but also about acknowledging the immense cost borne by allies and innocents.

The text quantifies the battlefield devastation attributed to Indrajit’s powerful missile during the day’s closing period.

Truthful reckoning (satya) and sober awareness—numbers function as an ethical reminder that violence has vast consequences.