Previous Verse
Next Verse

Shloka 96

अतिकायवधः

The Slaying of Atikāya

तान्मोघानभिसम्प्रेक्ष्यलक्ष्मणःपरवीरहा ।अभ्यवर्षन्महेषूणांसहस्रेणमहायशाः ।।।।

tān moghān abhisampekṣya lakṣmaṇaḥ paravīrahā | abhyavarṣan maheṣūṇāṁ sahasreṇa mahāyaśāḥ ||

ครั้นพระลักษมณ์ ผู้ปราบวีรชนฝ่ายศัตรู ผู้มีเกียรติยศยิ่ง เห็นว่าลูกศรเหล่านั้นไร้ผล ก็ทรงโปรยศรใหญ่ลงมานับพันดุจฝน

tānthose
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
moghānineffective/fruitless
moghān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmogha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; qualifies tān (bāṇān implied)
abhisamprekṣyahaving observed
abhisamprekṣya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootabhi-sam-√prekṣ (धातु) + ya (ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
lakṣmaṇaḥLakṣmaṇa
lakṣmaṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
para-vīra-hāslayer of enemy heroes
para-vīra-hā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpara (प्रातिपदिक) + vīra (प्रातिपदिक) + han (प्रातिपदिक from √han)
Formतत्पुरुष: parānāṃ vīrāṇāṃ hā (slayer); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; epithet of Lakṣmaṇa
abhyavarṣanshowered
abhyavarṣan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi√vṛṣ (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
maheṣūṇāmof great arrows
maheṣūṇām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + iṣu (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: mahā iṣavaḥ; पुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
sahasreṇawith a thousand
sahasreṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
mahāyaśāḥof great fame
mahāyaśāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + yaśas (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: mahad yaśaḥ yasya; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; epithet of Lakṣmaṇa

Lakshmana of great fame, subduer of enemy looking at the arrows becoming useless mighty hero released thousand arrows.

L
Lakṣmaṇa
A
Atikāya

FAQs

Perseverance in righteous duty: when a just effort fails, one does not abandon the cause but renews effort with greater focus.

Lakṣmaṇa recognizes his earlier arrows are ineffective and escalates the attack with a massive volley.

Lakṣmaṇa’s steadfastness and tactical persistence under resistance.