Next Verse

Shloka 1

कुम्भकर्णोपदेशः

Kumbhakarna’s Counsel and War-Boast to Ravana

तस्यराक्षसराजस्यनिशम्यपरिदेवितम् ।कुम्भकर्णोबभाषेदंवचनंप्रजहास च ।।6.63.1।।

tasya rākṣasarājasya niśamya paridevitam |

kumbhakarṇo babhāṣedaṁ vacanaṁ prajahāsa ca || 6.63.1 ||

เมื่อได้ยินคำคร่ำครวญของราชาแห่งรากษส กุมภกรรณจึงกล่าวถ้อยคำนี้ตอบ—พร้อมทั้งหัวเราะไปด้วย

तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
राक्षसराजस्यof the king of Rakshasas
राक्षसराजस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास ('राक्षसानां राजा'); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
निशम्यhaving heard
निशम्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial participle)
TypeVerb
Rootनि + √शम्/√शम (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययार्थे ल्यप्-अव्ययकृदन्त (absolutive): having heard
परिदेवितम्lamentation
परिदेवितम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपरि + √दिव्/√देव् (धातु) → परिदेवित (क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP used as noun), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुम्भकर्णःKumbhakarna
कुम्भकर्णः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक) + कर्ण (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास ('कुम्भवत् कर्णौ यस्य'); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
बभाषेspoke
बभाषे:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√भाष् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
इदम्this
इदम्:
विशेषण (Determiner)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वचनम् इति विशेषणम्
वचनम्speech/words
वचनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रजहासlaughed
प्रजहास:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootप्र + √हस् (धातु)
Formलिट्/लुङ्-रूपसदृश (epic aorist/perfect usage), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
and
:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय

Hearing the lament of the Rakshasa king, Kumbhakarna replied laughing.

K
Kumbhakarṇa
R
Rāvaṇa

FAQs

The verse sets the stage for dharmic counsel: a ruler’s grief must be met not merely with emotion, but with clear-headed advice (nīti) aimed at right action.

Rāvaṇa laments; Kumbhakarṇa hears him and begins responding, signaling a shift from lamentation to counsel.

Frankness in counsel—Kumbhakarṇa is prepared to speak directly, even with a sharp, mocking edge.