Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

अकम्पन-प्रेषणम् तथा कपि-राक्षस-रणवर्णनम्

Akampana Dispatched; The Vanara–Rakshasa Battle and Omens

एतस्मिन्नन्तरेवीराहरयःकुमुदोनलः ।।।।मैन्दश्चपरमक्रुद्धाश्चक्रुर्वेगमनुत्तमम् ।

etasminn antare vīrā harayaḥ kumudo nalaḥ | maindaś ca parama-kruddhāś cakrur vegam anuttamam ||

ขณะนั้นเหล่าวานรผู้กล้า—กุมุทะ นละ และไมณฑะ—โกรธเกรี้ยวถึงที่สุด ก็พุ่งเข้าข้างหน้าด้วยความเร็วหาที่เปรียบมิได้

एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
अन्तरेin the meantime
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; ‘in the interval/midst’
वीराःheroes
वीराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
हरयःVanaras
हरयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; apposition to वीराः
कुमुदःKumuda
कुमुदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमुद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (proper noun)
नलःNala
नलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (proper noun)
मैन्दःMainda
मैन्दः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमैन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (proper noun)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
परमक्रुद्धाःvery furious
परमक्रुद्धाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक) + क्रुद्ध (प्रातिपदिक/कृदन्त-प्रयोग)
Formकर्मधारय (‘extremely angry’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् वीराः/हरयः
चक्रुःmade/performed
चक्रुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
वेगम्speed/charge
वेगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् वेगम्

Thereafter taking different weapons, Rakshasas of fearful eyes and terrific appearance rushed forward ordered by Commander-in-Chief of the army.

K
Kumuda
N
Nala
M
Mainda
V
Vānaras

FAQs

The verse shows protective fury in service of a larger righteous mission; dharma channels intense emotion into disciplined action rather than cruelty.

Key Vānara heroes enter the fray, rapidly advancing to confront the Rākṣasa forces.

Heroic initiative and readiness to protect allies (courage in crisis).