Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

अकम्पन-प्रेषणम् तथा कपि-राक्षस-रणवर्णनम्

Akampana Dispatched; The Vanara–Rakshasa Battle and Omens

तथानिर्गच्छतस्तस्यरक्षसस्सहराक्षसैः ।।।।बभूवसुमहान्नादःक्षोभयन्निवसागरम् ।

tathā nirgacchatas tasya rakṣasas saha-rākṣasaiḥ |

babhūva sumahān nādaḥ kṣobhayann iva sāgaram ||6.55.13||

ครั้นรากษสผู้นั้นยาตราออกไปพร้อมหมู่รากษส ก็เกิดเสียงคำรามมหึมา ราวกับจะกวนคลื่นมหาสมุทรให้ปั่นป่วน

tathāthus
tathā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus/in that manner)
nirgacchataḥof (him) going out
nirgacchataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootnir-√gam (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषणम् (तस्य रक्षसः)
tasyaof that
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध
rakṣasaḥof the rakshasa
rakṣasaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrakṣas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध (of the rakshasa)
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (सह)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय (with)
rākṣasaiḥrakshasas
rākṣasaiḥ:
Sahakāraka (सह)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; सह-सम्बन्ध
babhūvaarose/was
babhūva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
sumahānvery great
sumahān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu-mahant (प्रातिपदिक; सु + महत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (नादः)
nādaḥroar/noise
nādaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता (subject of babhūva)
kṣobhayannagitating
kṣobhayann:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√kṣubh (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (causative sense in usage: 'kṣobhayati'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नादस्य विशेषणम्
ivaas if
iva:
Upamā-dyotaka (उपमा-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय
sāgaramocean
sāgaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsāgara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म

While that Akampana was going like that along with Rakshasas huge noise that arose was as if the ocean was agitated.

R
Rākṣasa host
O
Ocean (sāgara)

FAQs

It illustrates how collective violence amplifies itself: dharma seeks to restrain mass fury, because unchecked force becomes world-shaking and indiscriminate.

A rākṣasa leader departs with his forces; their movement and cries create a massive tumult.

Martial energy and organization are shown, though ethically neutral until aligned with righteous purpose.