Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

शरबन्धनम् (The Binding by Arrows) / Indrajit’s Illusory Assault and the Vanaras’ Consolation

समाश्वास्यतुसुग्रीवंराक्षसेन्द्रोविभीषणः ।।6.46.44।।विद्रुतंवानरानीकंतत्समाश्वासयत्पुनः ।

samāśvāsya tu sugrīvaṃ rākṣasendro vibhīṣaṇaḥ | vidrutaṃ vānarānīkaṃ tat samāśvāsayat punaḥ ||

ครั้นปลอบประโลมสุครีพแล้ว วิภีษณะ—ผู้เป็นใหญ่ในหมู่รากษส—ก็ได้ปลอบขวัญกองทัพวานรนั้นอีกครั้ง ซึ่งกำลังแตกกระเจิงด้วยความตื่นตระหนก

समाश्वास्यhaving reassured
समाश्वास्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√श्वस् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), 'having comforted/reassured'
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
सुग्रीवम्Sugriva
सुग्रीवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
राक्षसेन्द्रःlord of the Rakshasas
राक्षसेन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस + इन्द्र (प्रातिपदिक); components: राक्षस + इन्द्र
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: 'lord of rākṣasas'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विभीषणःVibhishana
विभीषणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राक्षसेन्द्रः इति समानाधिकरणम्
विद्रुतम्scattered/fled
विद्रुतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-√द्रु (धातु)
Formकृदन्त (past participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; वानरानीकम् इति विशेषणम्
वानरानीकम्monkey army
वानरानीकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवानर + अनीक (प्रातिपदिक); components: वानर + अनीक
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: 'army of monkeys'); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; वानरानीकम् इत्यस्य पुनरुक्त-सूचक (that)
समाश्वासयत्reassured
समाश्वासयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√श्वस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्; णिच् (causative) 'reassured'
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)

The king of Rakshasas, Vibheeshana having assured Sugriva, knowing the Vanara army he reassured them.

V
Vibhīṣaṇa
S
Sugrīva

FAQs

Dharma in alliance is service to the righteous cause: Vibhīṣaṇa supports the coalition by restoring courage and preventing disorder.

The Vānara army begins to break formation; Vibhīṣaṇa first steadies Sugrīva and then turns to calm the fleeing troops.

Reliability and loyalty—Vibhīṣaṇa acts as a stabilizing ally in the hour of crisis.