Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

शरबन्धनम् (The Binding by Arrows) / Indrajit’s Illusory Assault and the Vanaras’ Consolation

गवाक्षंशरभंचैवद्वावप्यमिततेजसौ ।।6.46.20।।द्वाभ्यांद्वाभ्यांमहावेगोविव्याधयुधिरावणिः ।

gavākṣaṃ śarabhaṃ caiva dvāv api amita-tejasau | dvābhyāṃ dvābhyāṃ mahāvego vivyādha yudhi rāvaṇiḥ || 6.46.20 ||

แล้วบุตรแห่งราวณะ ผู้ว่องไวในยุทธภูมิ ก็ยิงศรสองดอกต่อสองดอก แทงทะลุสองผู้ทรงเดช คือ ควาวักษะและศรภะ

gavākṣamGavaksha
gavākṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgavākṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
śarabhamSharabha
śarabham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśarabha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
caand
ca:
Samuccaya-dyotaka (समुच्चय-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
evaindeed
eva:
Sambandha-nipāta (सम्बन्ध-निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपातः (emphasis)
dvautwo
dvau:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषणम्, पुंलिङ्गम्, द्वितीया, द्विवचनम् — गवाक्ष-शरभयोः
apialso / even
api:
Samuccaya-dyotaka (समुच्चय-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-निपातः
amitatejasauof immeasurable prowess
amitatejasau:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootamita-tejas (प्रातिपदिक)
Formसमासः: कर्मधारयः ‘अमितं तेजः ययोः’ (of immeasurable splendour); पुंलिङ्गम्, द्वितीया, द्विवचनम् — तयोः विशेषणम्
dvābhyāmwith two (arrows)
dvābhyām:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootdvi (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, तृतीया, द्विवचनम्
dvābhyāmwith two (and two)
dvābhyām:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootdvi (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, तृतीया, द्विवचनम् (पुनरुक्तिः—‘two each’)
mahāvegaḥthe very swift one
mahāvegaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeNoun
Rootmahā-vega (प्रातिपदिक)
Formसमासः: कर्मधारयः ‘महान् वेगः यस्य’ (very swift); पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम् — रावणेर् विशेषणम्
vivyādhapierced
vivyādha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√vyadh (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
yudhiin battle
yudhi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyudh (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, सप्तमी, एकवचनम्
rāvaṇiḥRavani (Indrajit)
rāvaṇiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāvaṇi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्

Indrajith endowed with speed in war, attacked highly energetic Gavaksha and Sarabha with two arrows each.

I
Indrajit
G
Gavākṣa
Ś
Śarabha

FAQs

The verse sits within the battlefield where dharma is tested: power and speed are morally neutral, and the Ramayana invites the reader to judge their use—whether in defense of righteousness or in service of adharma.

Indrajit resumes combat and targets prominent vānaras, wounding Gavākṣa and Śarabha with measured volleys (two arrows each).

Martial prowess (śaurya) and battlefield swiftness are emphasized in Indrajit’s action, though the epic frames such prowess as ethically accountable to one’s cause.