Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

द्वन्द्वयुद्धप्रवृत्तिः

Dvandva-Yuddha: The Onset of Single Combats

तस्यतंरथमास्थायहनूमान् मारुतात्मजः ।प्रममाथतलेनाशुसहतेनैवरक्षसा ।।6.43.22।।

tasya taṃ ratham āsthāya hanūmān mārutātmajaḥ |

pramamātha talenāśu saha tenaiva rakṣasā || 6.43.22 ||

หนุมาน โอรสแห่งพระพาย ได้กระโจนขึ้นสู่ราชรถนั้น แล้วฟาดด้วยฝ่ามืออย่างฉับไว บดขยี้ทั้งรถและยักษ์รากษสนั้นให้แหลกสลาย

तस्यof him (Jambumali)
तस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध
तम्that
तम्:
कर्म-निर्देश (object determiner)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण/निर्देशक (of रथम्)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (object of आस्थाय)
आस्थायhaving mounted/approached
आस्थाय:
पूर्वकाल-क्रिया (prior action)
TypeIndeclinable
Rootआ + स्था (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकाल (having mounted/approached)
हनूमान्Hanuman
हनूमान्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootहनूमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता
मारुतात्मजःson of the Wind-god
मारुतात्मजः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमारुत + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मारुतस्य आत्मजः = son of the Wind-god)
प्रममाथcrushed/smashed
प्रममाथ:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootप्र + मथ् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; प्र-उपसर्ग
तलेनwith (his) palm
तलेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण (with the palm)
आशुquickly
आशु:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formकाल/रीति-अव्यय (adverb: quickly)
सहtogether with
सह:
सह-सम्बन्ध (association marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय (with)
तेनwith him
तेन:
सहकर्ता (Sahakartā/Co-participant)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सहकर्ता (with that one)
एवindeed/just
एव:
सम्बन्ध (emphasis marker)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
रक्षसाwith the rakshasa
रक्षसा:
सहकर्ता (Sahakartā/Co-participant)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सहकर्ता (with the rakshasa)

Hanuman the son of wind god, getting on to the chariot quickly destroyed that Rakshasa Jambumali with his palm.

H
Hanūmān
M
Māruta (Wind-god)
J
Jambumālī

FAQs

Dharma here is the protective use of strength: Hanūmān’s power is exercised to remove a threat to the righteous cause, not for cruelty.

After being wounded, Hanūmān retaliates decisively by leaping onto the attacker’s chariot and crushing the rākṣasa.

Courage joined with swift resolve—Hanūmān responds immediately to danger and restores advantage to his side.