Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

माल्यवानुपदेशः—रावणक्रोधः तथा लङ्काद्वाररक्षा-व्यवस्था

Malyavan’s Counsel, Ravana’s Anger, and the Fortification of Lanka

वीरद्वेषेणवाशङ्केपक्षपातेनवारिपोः ।त्वयाहंपरुषाण्युक्तःपरप्रोत्साहनेनवा ।।।।

vīradveṣeṇa vā śaṅke pakṣapātena vā ripoh | tvayāhaṃ paruṣāṇy uktaḥ paraprotsāhanena vā || 6.36.6 ||

เราสงสัยว่าเจ้ากล่าววาจาหยาบต่อเรานั้น เพราะความชังต่อวีรบุรุษ หรือเพราะลำเอียงเข้าข้างศัตรู หรือเพราะถูกผู้อื่นยุยงให้กล่าวเช่นนั้น

प्रभवन्तम्powerful
प्रभवन्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पदस्थम्)
पदस्थम्one in authority
पदस्थम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपदस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘in office/holding position’; विशेषणम् (प्रभवन्तम्)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
परुषम्harshly/harsh
परुषम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (harshly) / or object-complement
कःwho
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
अभिभाषतेspeaks to/addresses
अभिभाषते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-भाष् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
पण्डितःa learned man
पण्डितः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपण्डित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (कः) इत्यस्य विशेष्य-रूपेण
शास्त्रतत्त्वज्ञःknower of the true purport of scriptures
शास्त्रतत्त्वज्ञः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशास्त्र + तत्त्व + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (शास्त्रस्य तत्त्वं जानाति); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पण्डितः)
विनाwithout
विना:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formउपपद-अव्यय (preposition), पञ्चमी-सहचर (takes ablative)
प्रोत्साहनात्from instigation
प्रोत्साहनात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootप्रोत्साहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
रिपोःof the enemy
रिपोः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

"Harsh and not well-meaning words have been uttered by you taking the enemy's side. I will not listen to what you said earlier."

R
Rāvaṇa
E
enemy (ripu)

FAQs

Dharma values honest counsel and fair hearing; suspicion of truth-tellers is a moral failing that isolates a ruler from right action.

Rāvaṇa interprets corrective advice as hostility or betrayal, attributing it to bias or instigation.

The implied virtue is integrity in counsel (mantri-dharma): advising for the king’s welfare even at personal risk.