Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

माल्यवानुपदेशः—रावणक्रोधः तथा लङ्काद्वाररक्षा-व्यवस्था

Malyavan’s Counsel, Ravana’s Anger, and the Fortification of Lanka

जयाशिषाचराजानंवर्धयित्वायथोचितम् ।माल्यवानभ्यनुज्ञातोजगामस्वंनिवेशनम् ।।।।

jayāśiṣā ca rājānaṃ vardhayitvā yathocitam |

mālyavān abhyanujñāto jagāma svaṃ niveśanam ||

ครั้นถวายพรชัยมงคลแด่พระราชาตามธรรมเนียมอันสมควรแล้ว มัลยวานได้รับอนุญาต จึงกลับสู่เรือนของตน

जयाशिषाwith a victory-blessing
जयाशिषा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootजय + आशिष् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (जयस्य आशिषा = with blessing of victory); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
राजानम्the king
राजानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
वर्धयित्वाhaving praised/commended
वर्धयित्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), णिच् (causative) भावः; ‘having praised/caused to prosper’
यथोचितम्as appropriate
यथोचितम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootयथा + उचित (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् (as is proper)
माल्यवान्Malyavan
माल्यवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमाल्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभ्यनुज्ञातःhaving been permitted
अभ्यनुज्ञातः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootअभि-अनु-ज्ञा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘having been permitted’
जगामwent
जगाम:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
स्वम्his own
स्वम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; निवेशनम् इति विशेषणम्
निवेशनम्dwelling/house
निवेशनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिवेशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

Ravana then held discussions with his companions and ministers and made unequalled arrangements for (safety of) Lanka.

M
Mālyavān
R
Rāvaṇa

FAQs

Even amid conflict, dharma includes proper conduct and speech; Mālyavān maintains decorum and exits without disorder.

Mālyavān ends the tense exchange by offering formal blessings and departs from the royal presence.

Respectful propriety and self-control—upholding etiquette even when counsel fails.