Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

माल्यवानुपदेशः—रावणक्रोधः तथा लङ्काद्वाररक्षा-व्यवस्था

Malyavan’s Counsel, Ravana’s Anger, and the Fortification of Lanka

एवंब्रुवाणंसंरब्धंरुष्टंविज्ञायरावणम् ।व्रीळितोमाल्यवान्वाक्यंनोत्तरंप्रत्यपद्यत ।।।।

evaṃ bruvāṇaṃ saṃrabdhaṃ ruṣṭaṃ vijñāya rāvaṇam |

vrīḍito mālyavān vākyaṃ nottaraṃ pratyapadyata ||

ครั้นเห็นทศกัณฐ์ตรัสดังนั้นด้วยความกระวนกระวายและพิโรธ มัลยวานก็อับอาย มิได้ทูลตอบถ้อยคำใด

एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (thus)
ब्रुवाणम्speaking
ब्रुवाणम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; रावणम् इति विशेषणम्
संरब्धम्agitated
संरब्धम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसं-रभ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; रावणम् इति विशेषणम्; ‘agitated/enraged’
रुष्टम्angry
रुष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरुष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; रावणम् इति विशेषणम्
विज्ञायhaving understood
विज्ञाय:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), पूर्वकाल; ‘having known/realized’
रावणम्Ravana
रावणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
व्रीळितःashamed
व्रीळितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootव्रीड् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; माल्यवान् इति विशेषणम्
माल्यवान्Malyavan
माल्यवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमाल्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
उत्तरम्reply
उत्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वाक्यम् इति विशेषणम्
प्रत्यपद्यतresponded/uttered
प्रत्यपद्यत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-आ-पद् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Malyavan offered blessings to the king for success in accordance with tradition left to his house.

R
Rāvaṇa
M
Mālyavān

FAQs

It shows the breakdown of dharmic counsel when a ruler is ruled by anger; wise speech becomes impossible in a hostile court.

After Rāvaṇa’s furious declarations, Mālyavān withdraws into silence, unable (or unwilling) to continue advising.

Mālyavān’s modesty and caution (lajjā/vrīḍā) are shown—though it also signals the tragedy of unheeded wisdom.