Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

दूत-नीति, शुक-प्रसङ्गः

Envoy-Ethics and the Episode of Śuka

सतैःप्लवङ्गैःप्रसभंनिगृहीतोनिशाचरः ।गगनाद्भूतलेचाशुपरिगृह्यनिपातितः ।।।।

sataiḥ plavaṅgaiḥ prasabhaṃ nigṛhīto niśācaraḥ |

gaganād bhūtale cāśu parigṛhya nipātitaḥ ||

นิศาจรนั้นถูกเหล่าพลวังคะนับร้อยเข้าจับกุมอย่างรุนแรง แล้วฉวยเหวี่ยงตกจากเวหาลงสู่พื้นดินโดยพลัน

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तैःby those
तैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
प्लवङ्गैःby the monkeys
प्लवङ्गैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्लवङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
प्रसभम्violently
प्रसभम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रसभम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (forcibly)
निगृहीतःseized
निगृहीतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootनि + ग्रह् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
निशाचरःnight-ranger (rakshasa)
निशाचरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिशाचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (निशायां चरति)
गगनात्from the sky
गगनात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootगगन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
भूतलेon the ground
भूतले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
आशुquickly
आशु:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
परिगृह्यhaving seized/held
परिगृह्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund)
निपातितःwas thrown down
निपातितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootनि + पत् + णिच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Being attacked by Vanaras, Suka told these words. "Oh Kakuthsa Rama! messengers should not be killed. It will be good to prevent the Vanaras."

Ś
Śuka
V
Vānaras
R
rākṣasa (niśācara)

FAQs

The verse sets up a dharma-question: even in war, force must be weighed against rules—especially concerning envoys and non-combatant roles.

Śuka, moving through the air as a rākṣasa agent, is captured mid-flight by the vānaras and thrown down.

Martial readiness and collective defense by the vānaras—swift action to protect their camp.