Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

दूत-नीति, शुक-प्रसङ्गः

Envoy-Ethics and the Episode of Śuka

सर्वमुक्तंयथादिष्टंरावणेनदुरात्मना ।तंप्रापयन्तंवचनंतूर्णमाप्लुत्यवानराः ।।।।प्रापद्यन्तदिवंक्षिप्रंलोप्तुंहन्तुंचमुष्टिभि: ।

sarvam uktaṃ yathādiṣṭaṃ rāvaṇena durātmanā | taṃ prāpayantaṃ vacanaṃ tūrṇam āplutya vānarāḥ || prāpadyanta divaṃ kṣipraṃ loptuṃ hantuṃ ca muṣṭibhiḥ ||

เขาถ่ายทอดถ้อยคำทั้งหมดตามที่ทศกัณฐ์ผู้ใจชั่วสั่งไว้ ครั้นกำลังกล่าวสารนั้นอยู่ เหล่าวานรก็กระโจนขึ้นทันที พุ่งสู่เวหาอย่างรวดเร็ว หมายจะชกฆ่าเขาด้วยกำปั้น

सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (object of implied 'said')
उक्तम्said/spoken
उक्तम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक (as)
आदिष्टम्commanded
आदिष्टम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootआ + दिश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रावणेनby Ravana
रावणेन:
Kartr-karana (कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
दुरात्मनाevil-minded
दुरात्मना:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to रावणेन); कर्मधारय (दुष्ट आत्मा यस्य)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रापयन्तम्conveying/delivering
प्रापयन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootप्र + आप् + णिच् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (Present Active Participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वचनम्message/words
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
आप्लुत्यhaving leapt up
आप्लुत्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + प्लु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund)
वानराःthe vanaras
वानराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
प्रापद्यन्तrushed/attacked
प्रापद्यन्त:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + पद् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
दिवम्the sky
दिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
क्षिप्रम्swiftly
क्षिप्रम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्रम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (quickly)
लोप्तुम्to destroy/maim
लोप्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootलुप् (धातु)
Formतुमुन्-अन्त (Infinitive)
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formतुमुन्-अन्त (Infinitive)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
मुष्टिभिःwith fists
मुष्टिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

Thus, commanded by evil minded Ravana, Suka communicated everything as spoken by Ravana. At once the Vanaras rose and started to injure Suka with their fists.

R
Rāvaṇa
Ś
Śuka
V
vānaras

FAQs

It foregrounds dūta-dharma (the norm that messengers should not be harmed) versus battlefield anger; the episode invites reflection on restraint and righteousness even toward an enemy’s envoy.

While Śuka is transmitting Rāvaṇa’s words, the vānaras react with fury and attempt to assault him mid-mission.

The need for self-control and adherence to codes of conduct in war—discipline that upholds dharma despite provocation.