Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

विभीषणाभिषेकः

The Consecration of Vibhishana and Counsel on Crossing the Ocean

तेनचेमंमहाप्राज्ञमभिषिञ्चविभीषणम् ।राजानंरक्षसांक्षिप्रंप्रसन्नेमयिमानद ।।6.19.25।।

tena cemam mahāprājñam abhiṣiñca vibhīṣaṇam | rājānaṃ rakṣasāṃ kṣipraṃ prasanne mayi mānada ||6.19.25||

ด้วยน้ำนั้น จงประกอบพิธีอภิเษกแต่งตั้งวิภีษณะผู้ทรงปรีชาญาณยิ่งนี้ ให้เป็นพระราชาแห่งเหล่ารากษสโดยพลันเถิด เพราะเราพอพระทัยในเขาแล้ว โอ้ท่านผู้ควรแก่เกียรติ

तेनwith that (water)
तेन:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचन; ‘तेन (जलेन)’
and
:
Samucchaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
इमम्this
इमम्:
Karma-anvaya (कर्मणि विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘विभीषणम्’ इति विशेषणम्
महाप्राज्ञम्highly wise
महाप्राज्ञम्:
Karma-anvaya (कर्मणि विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + प्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् प्राज्ञः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘विभीषणम्’ इति विशेषणम्
अभिषिञ्चanoint / coronate
अभिषिञ्च:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + सिच् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विभीषणम्Vibhishana
विभीषणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
राजानम्as king
राजानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘विभीषणम्’ इत्यस्य विधेय-विशेषणम्
रक्षसाम्of the Rakshasas
रक्षसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
प्रसन्नेwhen (I am) pleased
प्रसन्ने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचन; ‘मयि’ इत्यनेन सह सति-सप्तमी: ‘when I am pleased’
मयिin me / with me
मयि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचन
मानदO giver of honor
मानद:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमानद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

"I am pleased with this highly intelligent Vibheeshana, a respectable one. I will coronate him at once as king of Rakshasas."

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
V
Vibhīṣaṇa
R
Rākṣasas

FAQs

Dharma is the establishment of rightful governance: Rāma legitimizes a dharmic ruler to replace adharma, even before victory is secured.

Rāma commands that Vibhīṣaṇa be consecrated immediately as king, signaling political and moral realignment in Laṅkā.

Rāma’s foresight and commitment to just rule (rājadharma), rewarding wisdom and integrity.