Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

विभीषणागमनम्

Vibhīṣaṇa’s Arrival and the Debate on Refuge

चिन्तयित्वामुहूर्तंतुवानरांस्तानुवाचह ।हनुमत्प्रमुखान्सर्वानिदंवचनमुत्तमम् ।।6.17.6।।

cintayitvā muhūrtaṃ tu vānarāṃs tān uvāca ha | hanumat-pramukhān sarvān idaṃ vacanam uttamam || 6.17.6 ||

ครั้นไตร่ตรองอยู่ชั่วขณะ เขาจึงกล่าวแก่บรรดาหัวหน้าวานรเหล่านั้น โดยมีหนุมานเป็นผู้นำหน้า ด้วยถ้อยคำอันประเสริฐนี้

चिन्तयित्वाhaving reflected
चिन्तयित्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), धातु: चिन्त्, अर्थे: पूर्वकालिकक्रिया (having done)
मुहूर्तम्for a moment
मुहूर्तम्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
तुthen/indeed
तु:
Sambandha-nipāta (सम्बन्ध-निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/अनन्तरार्थे (but/then)
वानरान्the vanaras
वानरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन
तान्those
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन; सर्वनाम
उवाचsaid/addressed
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
indeed
:
Sambandha-nipāta (सम्बन्ध-निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
हनुमत्-प्रमुखान्led by Hanuman
हनुमत्-प्रमुखान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक) + प्रमुख (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: हनुमतः प्रमुखाः); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वचनम्)

"This Vibheeshana has come here without regard for place and time. I desire to speak what I feel in this regard."

R
Rāma
H
Hanumān
V
Vānara leaders

FAQs

Dharma in leadership: important decisions should be preceded by calm reflection and then communicated clearly to responsible counselors.

Rāma pauses to think and then begins a formal address to the Vānara leadership as they deliberate a critical matter in the war context.

Prudence (vicāra) and measured speech—Rāma models thoughtful decision-making rather than impulsive reaction.