Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

विभीषणागमनम्

Vibhīṣaṇa’s Arrival and the Debate on Refuge

यदिदोषोमहांस्तस्मिंस्त्यज्वतामविशङ्कितम् ।गुणान्वापिबहून् ज्ञात्वासङ्ग्रहःक्रियतांनृप ।।6.17.42।।

yadi doṣo mahāṃs tasmiṃs tyajyatām aviśaṅkitam |

guṇān vāpi bahūn jñātvā saṅgrahaḥ kriyatāṃ nṛpa ||6.17.42||

ข้าแต่มหาราช หากพบโทษใหญ่หลวงในผู้นั้น ก็พึงละทิ้งโดยไม่ลังเล; แต่หากรู้ว่ามีคุณความดีมาก ก็พึงรับไว้ด้วยคุณเหล่านั้น

यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध/Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
दोषःfault
दोषः:
Karta (कर्ता/Subject of implied अस्ति)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, एकवचनम्, प्रथमा (nominative singular)
महान्great
महान्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of दोषः)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, एकवचनम्, प्रथमा (nominative singular)
तस्मिन्in him
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण/Location: in him)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्गः, एकवचनम्, सप्तमी (locative singular)
त्यज्यताम्let (him) be rejected
त्यज्यताम्:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलोट्-लकारः (imperative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्/कर्मणि-प्रयोगः (passive imperative): ‘let (him/it) be abandoned’
अविशङ्कितम्without doubt
अविशङ्कितम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverb)
TypeIndeclinable
Rootअ-विशङ्कित (कृदन्त-प्रातिपदिक; वि+शङ्क् + क्त, नञ्-पूर्वक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनं क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative): ‘without doubt’
गुणान्virtues
गुणान्:
Karma (कर्म/Object of ज्ञात्वा)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, बहुवचनम्, द्वितीया (accusative plural)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/Alternative marker)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Adder)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक-अव्यय (also/even)
बहून्many
बहून्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of गुणान्)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, बहुवचनम्, द्वितीया (accusative plural)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया/Absolutive)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): ‘having known’
सङ्ग्रहःacceptance
सङ्ग्रहः:
Karma (कर्म/Object of क्रियताम्; passive construction)
TypeNoun
Rootसङ्ग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, एकवचनम्, प्रथमा (nominative singular)
क्रियताम्let (it) be done
क्रियताम्:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकारः (imperative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्/कर्मणि-प्रयोगः (passive imperative): ‘let it be done’
नृपO king
नृप:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, एकवचनम्, सम्बोधन (vocative)

"If there are great bad qualities (in Vibheeshana) no doubt he has to be rejected. If there are many virtues let us take him knowing them also."

R
Rāma
V
Vibhīṣaṇa

FAQs

Dharma is impartial evaluation: neither blind acceptance nor blind rejection—decide by verified faults and virtues, upholding satya through evidence.

Angada outlines a conditional policy for Vibhīṣaṇa: reject if major flaws appear; accept if virtues are established.

Fair-mindedness and procedural caution—testing before taking a consequential step.