Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

विभीषणोपदेशे रावणस्य परुषवाक्यम्

Ravana’s Harsh Reply to Vibhishana’s Counsel

नाग्निर्नान्यानिशस्त्राणिननःपाशाभयावहाः ।घोरास्स्वार्थप्रयुक्तास्तुज्ञातयोनोभयावहाः ।।।।

nāgnir nānyāni śastrāṇi na naḥ pāśā bhayāvahāḥ |

ghorāḥ svārtha-prayuktās tu jñātayo no bhayāvahāḥ ||

มิใช่ไฟ มิใช่อาวุธอื่นใด และมิใช่บ่วงดักที่น่าหวาดหวั่นแก่เราแท้จริง; หากแต่ญาติของตนผู้ถูกความเห็นแก่ตัวชักนำ อันน่าสะพรึงด้วยประโยชน์ตน นั่นแลน่ากลัว

not
:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अग्निःfire
अग्निः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
nor
:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अन्यानिother
अन्यानि:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; शस्त्राणि इति विशेषणम्
शस्त्राणिweapons
शस्त्राणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
नःour/of us
नः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (our/of us)
पाशाःnooses
पाशाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
भयावहाःfear-bringing
भयावहाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभय + आवह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः भयम् आवहन्ति
घोराःterrible
घोराः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
स्वार्थप्रयुक्ताःdriven by self-interest
स्वार्थप्रयुक्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्वार्थ + प्रयुक्त (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः स्वार्थेन प्रयुक्ताः (impelled by self-interest)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrast)
ज्ञातयःrelatives
ज्ञातयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootज्ञाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
नःto us
नः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), बहुवचन (to us/for us)
भयावहाःfear-bringing
भयावहाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभय + आवह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

"O Rakshasa! Relatives will insult and disapprove their chief even if he is an accomplished one, a virtuous one or a heroic one and does his duty (as a ruler)."

V
Vibhīṣaṇa
R
Rāvaṇa
A
agni (fire)
Ś
śastra (weapons)
P
pāśa (noose)
J
jñāti (kinsmen)

FAQs

Dharma cautions that inner moral corruption (selfishness) can be more dangerous than external threats; ethical vigilance begins within one’s own circle.

Through a proverb, Vibhīṣaṇa stresses to Rāvaṇa that the greatest danger may come from self-serving insiders, not enemy weapons.

Discernment (viveka) and realism in moral judgment.