Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

विभीषणोपदेशे रावणस्य परुषवाक्यम्

Ravana’s Harsh Reply to Vibhishana’s Counsel

उपायमेतेवक्ष्यन्तिग्रहणेनात्रसंशयः ।कृत्स्नाद्भयाद् ज्ञातिभयंसुकष्टंविदितंचन ।।।।

upāyam ete vakṣyanti grahaṇenātra saṃśayaḥ |

kṛtsnād bhayād jñāti-bhayaṃ su-kaṣṭaṃ viditaṃ ca naḥ ||

ไม่ต้องสงสัยเลยว่า เขาทั้งหลายจักสอนอุบายเพื่อจับกุมเรา ในบรรดาความหวาดกลัวทั้งปวง ความกลัวที่เกิดจากญาติของตนเองนั้นหนักหนายิ่งนัก—เรารู้ชัดดังนี้

उपायम्a means/strategy
उपायम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एतेthese (people)
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (pronoun)
वक्ष्यन्तिwill tell/declare
वक्ष्यन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
ग्रहणेनby seizing/capturing
ग्रहणेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootग्रहण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (locative adverb)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कृत्स्नात्from the whole/entire
कृत्स्नात्:
Apadana (अपादान)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (ablative form used adverbially), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; भयात् इति सह
भयात्from fear
भयात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
ज्ञातिभयम्fear of relatives
ज्ञातिभयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootज्ञाति + भय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः ज्ञातीनां भयम् (fear from relatives)
सुकष्टम्very difficult
सुकष्टम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + कष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावः सु (very) + कष्ट (difficult)
विदितम्known
विदितम्:
Kriya (क्रिया/प्रेडिकेट)
TypeAdjective
Rootविद् (धातु) + त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय

"Pretending to be friendly forever the relatives rejoice in them is fortunes of their relatives. They create terrible fear like desperadoes and covertly ones."

V
Vibhīṣaṇa
R
Rāvaṇa
J
jñāti (kinsmen/relatives)

FAQs

Dharma underscores integrity in relationships; betrayal by insiders is uniquely destructive, so one must cultivate loyalty and righteousness within the family and state.

Vibhīṣaṇa argues that internal betrayal and selfish counsel are more perilous than open enemies, urging Rāvaṇa to abandon adharma.

Protective wisdom: anticipating harm and steering a leader toward right conduct.