Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

अयोध्याप्रत्यागमन-सन्देशः

Hanuman Sent Ahead to Ayodhya

इतिप्रतिसमादिष्टोहनूमान्मारुतात्मजः ।मानुषःधारयनृपमयोध्यांत्वरितोययौ ।।।।

iti pratisamādiṣṭo hanūmān mārutātmajaḥ | mānuṣaṃ dhārayan rūpam ayodhyāṃ tvarito yayau ||

ครั้นได้รับพระบัญชาเช่นนั้น หนุมานโอรสแห่งมารุตะจึงแปลงกายเป็นมนุษย์ และรีบมุ่งหน้าไปยังอโยธยาโดยพลัน

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formइति-निपात (quotative particle: thus)
prati-samādiṣṭaḥhaving been instructed
prati-samādiṣṭaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeVerb
Rootprati + sam-ā-diś (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; ‘having been instructed/ordered’; उपसर्गाः: प्रति, सम्, आ
hanūmānHanuman
hanūmān:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Roothanūmat (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
mārutātmajaḥson of Maruti
mārutātmajaḥ:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootmāruta (प्रातिपदik) + ātmaja (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समास: षष्ठी-तत्पुरुष (मारुतस्य आत्मजः)
mānuṣamhuman
mānuṣam:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootmānuṣa (प्रातिपदik)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (रूपम्)
dhārayanassuming
dhārayan:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootdhṛ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; ‘bearing/assuming’
rūpamform
rūpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदik)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ayodhyāmto Ayodhya
ayodhyām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootayodhyā (प्रातिपदik)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गत्यर्थे कर्म (destination as object)
tvaritaḥswift/hastened
tvaritaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Roottvarita (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (हनूमान्)
yayauwent
yayau:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Then wise and energetic Rama, thinking, casting his attention on the Vanaras, spoke to Hanuman.

H
Hanumān
M
Māruta (Vāyu)
A
Ayodhyā

FAQs

Faithful execution of entrusted duty: Hanumān responds to command without delay, placing the mission above personal comfort.

Hanumān is dispatched ahead toward Ayodhyā to convey news and prepare the way for Rāma’s return.

Hanumān’s disciplined service (sevā) and readiness—he adapts form and speed to fulfill the task.