Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

दशरथदर्शनम् — Dasharatha’s Epiphany and Benedictions

Sarga 122

रामंशुश्रूषभद्रंतेसुमित्रानन्दवर्धन ।रामस्सर्वस्यलोकस्यसुभेष्वभिरतःसदा ।।।।

rāmaṃ śuśrūṣa bhadraṃ te sumitrānandavardhana | rāmaḥ sarvasya lokasya śubheṣv abhirataḥ sadā ||

โอ ผู้เพิ่มพูนความยินดีแก่สุเมตรา จงปรนนิบัติรับใช้พระรามเถิด ขอความสวัสดีจงมีแก่ท่าน พระรามทรงหมกมุ่นอยู่เสมอในกิจอันเป็นมงคลเพื่อประโยชน์แก่สรรพโลกทั้งปวง

रामम्Rama
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
शुश्रूषserve
शुश्रूष:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; धातोः देशी-रूपम् (शुश्रूष् = सेवा)
भद्रम्auspiciousness/welfare
भद्रम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; आशीर्वादार्थक प्रयोगः
तेfor you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th), एकवचन (for you)
सुमित्रा-आनन्द-वर्धनO enhancer of Sumitra's joy
सुमित्रा-आनन्द-वर्धन:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुमित्रा (प्रातिपदिक) + आनन्द (प्रातिपदिक) + वर्धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (सुमित्रायाः आनन्दस्य वर्धनः)
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सर्वस्यof all
सर्वस्य:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन; लोकस्य-विशेषणम्
लोकस्यof the world
लोकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
शुभेषुin auspicious matters
शुभेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
अभिरतःever engaged/delighting
अभिरतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभि + √रम् (धातु) + अभिरत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; रामः-विशेषणम्
सदाalways
सदा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (always)

"O Lakshmana, the enhancer of Sumithra's joy, 'Be auspicious. Rama will always remain good in the service of the three worlds."

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
S
Sumitrā

FAQs

Service to a dharmic leader is endorsed because such a leader is committed to universal welfare (sarvaloka-śubha); personal duty aligns with common good.

Daśaratha gives Lakṣmaṇa a direct exhortation: continue attending upon Rāma, whose nature is to act for the auspicious welfare of all.

Loyal service and trust in Rāma’s beneficent intent—seeing governance and action as oriented to śubha (auspicious good).