Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

दशरथदर्शनम् — Dasharatha’s Epiphany and Benedictions

Sarga 122

तथेति स महाराजोराममुक्त्वाकृताञ्जलिम् ।लक्ष्मणं च परिष्वज्यपुनर्वाक्यमुवाच ह ।।।।

tatheti sa mahārājo rāmam uktvā kṛtāñjalim |

lakṣmaṇaṃ ca pariṣvajya punar vākyam uvāca ha ||

“เป็นเช่นนั้นเถิด” มหาราชาตรัส แล้วตรัสแก่พระรามผู้ยืนประนมมือ และโอบกอดพระลักษมณ์ จากนั้นจึงตรัสถ้อยคำอีกครั้ง

तथाso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: so/thus)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-निपात
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
महाराजःthe great king
महाराजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (अव्यय/उपसर्गवत्) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः (महान् राजा)
रामम्Rama
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
उक्त्वाhaving spoken
उक्त्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
कृत-अञ्जलिम्with joined palms
कृत-अञ्जलिम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त, √कृ) + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः द्वितीया-तत्पुरुषः (कृतः अञ्जलिः यस्य)
लक्ष्मणम्Lakshmana
लक्ष्मणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
परिष्वज्यhaving embraced
परिष्वज्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + √स्वज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययार्थे ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: again)
वाक्यम्words/speech
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
indeed
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formस्मरण/वृत्तान्तसूचक-निपात (emphatic/itihāsa particle)

The king (Dasharatha) saying 'so be it' and embracing Lakshmana again and saluting Rama spoke to Lakshmana as follows.

D
Daśaratha
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma expressed as respectful dialogue and affectionate reconciliation—authority responds to humility with acceptance and care.

Daśaratha accepts Rāma’s request and, embracing Lakṣmaṇa, continues speaking, marking a shift to further counsel.

Humility in Rāma (joined palms) and paternal tenderness in Daśaratha (embrace), reinforcing dharmic family bonds.