Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

राघव-रावणयोः घोर-द्वैरथ-युद्धम्

The Fierce Chariot-Duel of Rama and Ravana

तौतुतत्रनिमित्तानिदृष्टवाराघवरावणौ ।कृतबुद्धीस्थिरामर्षौयुयुधातेह्यभीतवत् ।।6.109.6।।

tau tu tatra nimittāni dṛṣṭvā rāghava-rāvaṇau | kṛta-buddhī sthirāmarṣau yuyudhāte hy abhītavat ||6.109.6||

ครั้นแล้ว ราฆวะและราวณะ ครั้นเห็นลางนิมิต ณ ที่นั้น ก็มีปณิธานมั่นคง โทสะแน่วแน่ และเข้ารบอย่างองอาจไร้ความหวาดหวั่น

तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (contrastive particle)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
निमित्तानिomens/portents
निमित्तानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिमित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/2nd), बहुवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (gerund), ‘having seen’
राघव-रावणौRaghava and Ravana
राघव-रावणौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक) + रावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; समासः इतरेतर-द्वन्द्वः
कृत-बुद्धीfirmly resolved
कृत-बुद्धी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातोः क्त/कृदन्त) + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुषप्रायः (‘कृता बुद्धिः’ = resolved); विशेषणम् (राघवरावणौ)
स्थिर-अमर्षौwith steadfast indignation
स्थिर-अमर्षौ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक) + अमर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; समासः कर्मधारयः; विशेषणम् (राघवरावणौ)
युयुधातेthey two fought
युयुधाते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन; आत्मनेपदम्
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
अभीतवत्fearlessly
अभीतवत्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअभीतवत् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्-प्रयोग)
Formवत्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb: ‘like one fearless’)

Both Ravana and Rama, seeing their portents, firmly resolved in mind with indignation, fought fearlessly.

R
Rāma (Rāghava)
R
Rāvaṇa
N
nimitta (omens)

FAQs

Dharma here is steadfastness in one’s chosen course: Rāma’s commitment to righteous purpose continues despite ominous signs, showing duty is not abandoned due to fear.

Both champions notice omens on the battlefield and nevertheless continue the duel with fixed determination.

Abhaya (fearlessness) combined with niścaya (firm resolve).