Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

राघव-रावणयोः घोर-द्वैरथ-युद्धम्

The Fierce Chariot-Duel of Rama and Ravana

जेतव्यमितिकाकुत्स्थोमर्तव्यमितिरावणः ।धृतौस्ववीर्यसर्वस्वंयुद्धेऽदर्शयतांतदा ।।6.109.7।।

jetavyam iti kākutstho martavyam iti rāvaṇaḥ | dhṛtau sva-vīrya-sarvasvaṁ yuddhe ’darśayatāṁ tadā ||6.109.7||

ครั้งนั้น กากุตสถะตั้งมั่นว่า “เราจักต้องชนะ” ส่วนราวณะตั้งมั่นว่า “เราจักต้องตาย” แล้วทั้งสองก็สำแดงเดชและวีรภาพทั้งหมดในสมรภูมิ

जेतव्यम्must be won
जेतव्यम्:
Bhava (भाव)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘must be conquered / victory must be won’
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
काकुत्स्थःKakutstha (Rama)
काकुत्स्थः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाकुत्स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मर्तव्यम्must die
मर्तव्यम्:
Bhava (भाव)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘must be died / must die’
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय
रावणःRavana
रावणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
धृतौboth determined
धृतौ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधृत (धृ धातोः क्त/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; विशेषणम् (काकुत्स्थः, रावणः) — ‘steadfast/determined’
स्व-वीर्य-सर्वस्वम्their entire prowess
स्व-वीर्य-सर्वस्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + वीर्य (प्रातिपदिक) + सर्वस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/2nd), एकवचन; समासः बहुपद-तत्पुरुषः (‘स्वस्य वीर्यस्य सर्वस्वम्’ = the whole of one’s prowess)
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/7th), एकवचन
अदर्शयताम्they two displayed
अदर्शयताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन; परस्मैपदम्; causative sense ‘made (it) seen/showed’ (दर्शयति)
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)

Kakuthsa Rama, sure of his victory and Ravana thinking surely of his death, exhibited their prowess totally in the battle, with determination.

R
Rāma (Kākutstha)
R
Rāvaṇa

FAQs

Satya and dharma appear as inner commitment: Rāma stands for righteous victory (restoring moral order), while Rāvaṇa’s stance reflects the grim consequence of adharma—death faced as the end of a chosen path.

At the height of the duel, both reveal their settled inner convictions and fight with total exertion.

Niścaya (unshakeable resolve) and vīrya (complete martial prowess).