Next Verse

Shloka 1

रावणक्रोधः—रामस्य परुषवाक्यम्

Ravana’s Fury and Rama’s Harsh Admonition

स तेनतुतदाक्रोधात्काकुत्स्थेनार्दितोरणे ।रावणस्समरश्लाघिमहाक्रोधामुपागमत् ।।।।

sa tena tu tadā krodhāt kākutsthenārdito raṇe |

rāvaṇaḥ samaraślāghī mahākrodham upāgamat ||

ครั้นแล้ว ราวณะผู้โอ้อวดศึกสงคราม เมื่อถูกกากุตสถะ (พระราม) ผู้กริ้วกราดทำร้ายในสนามรบ ก็เข้าสู่โทสะอันใหญ่หลวง

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; सर्वनाम
तेनby him/with him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; सर्वनाम
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/अनुक्रमसूचक
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
क्रोधात्from anger / out of anger
क्रोधात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्
काकुत्स्थेनby Kakutstha (Rama)
काकुत्स्थेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकाकुत्स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; विशेष-नाम
आर्दितःafflicted/harassed
आर्दितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआर्द् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-भावः
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
रावणःRavana
रावणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; विशेष-नाम
समरश्लाघीproud of battle prowess
समरश्लाघी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमर (प्रातिपदिक) + श्लाघिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (समरे श्लाघी = battle-proud); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
महाक्रोधम्great anger
महाक्रोधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (उपसर्ग/पूर्वपद) + क्रोध (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् क्रोधः); पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
उपागमत्attained/became
उपागमत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + गम् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), परस्मैपदम्; प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्

Ravana, who was proud of his skill in warfare, became very angry when he was pained by Kakuthsa's arrows.

R
Rāvaṇa
K
Kakutstha (Rāma)

FAQs

Pride in violence and reputation (samaraślāghā) easily turns into consuming anger; Dharma requires steadiness and discernment, not reactive fury.

Rāvaṇa is struck and hurt by Rāma’s attack in the battle, and his wounded pride erupts as intense anger.

Implicitly, the virtue of humility and composure is contrasted with Rāvaṇa’s boastfulness and rage.