Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

ऐन्द्ररथप्रदानम्

Indra’s Chariot Offered to Rāma; The Duel Intensifies

तैर्वासुकिसमस्पर्शैर्दीप्तभोगैर्महाविषैः ।दिशश्चसन्ततास्सर्वाप्रदिशश्चसमावृताः ।।।।

tair vāsuki-samasparśair dīptabhogair mahāviṣaiḥ | diśaś ca santatāḥ sarvāḥ pradiśaś ca samāvṛtāḥ ||

ด้วยการสัมผัสดุจวาสุกี ด้วยขดลำตัวที่ลุกโชติช่วงและพิษมรณะ ทิศทั้งปวงและทิศย่อยทั้งหลายก็ถูกแผ่คลุมปกคลุมไปสิ้น

तैःby/with those
तैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; सर्वनाम
वासुकि-सम-स्पर्शैःwith touches like (those of) Vasuki
वासुकि-सम-स्पर्शैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootvāsuki (प्रातिपदिक) + sama (प्रातिपदिक) + sparśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः बहुपद-तत्पुरुषः (वासुकिसदृशः स्पर्शः येषाम्)
दीप्त-भोगैःwith blazing coils/hoods
दीप्त-भोगैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootdīpta (कृदन्त; √dīp) + bhoga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; कर्मधारयः (दीप्ताः भोगाः येषाम्)
महा-विषैःwith great venom
महा-विषैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + viṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; कर्मधारयः
दिशःdirections/quarters
दिशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
सन्तताःcovered/spread over
सन्तताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsantata (कृदन्त; √tan तन् with उपसर्ग सम्? lexical ‘santata’ = spread/covered)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying दिशः)
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
प्रदिशःintermediate directions
प्रदिशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpradiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
समावृताःenveloped/covered
समावृताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam-ā-vṛta (कृदन्त; √vṛ वृ)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP) ‘enveloped’

Flaming coils like the Vasuki, covering all quarters with poison, enveloped all over.

V
Vāsuki

FAQs

Dharma stands as order against chaos: even when danger seems to fill the world, righteous clarity persists and seeks restoration of balance.

The serpent-weapon’s effect becomes all-pervasive, symbolically covering the battlefield in every direction.

Endurance and steadiness—remaining composed when circumstances appear total and inescapable.