Previous Verse
Next Verse

Shloka 77

दुन्दुभिवधप्रसङ्गः

The Dundubhi Episode and the Proof of Rama’s Prowess

उद्विग्नश्शङ्कितश्चापि विचरामि महावने।अनुरक्तैः सहामात्यैर्हनुमत्प्रमुखैर्वरैः4.11.77।।

udvignaḥ śaṅkitaś cāpi vicarāmi mahāvane |

anuraktaiḥ sahāmātyair hanumat-pramukhair varaiḥ || 4.11.77 ||

ด้วยใจร้อนรนและหวาดระแวง ข้าพเจ้าพเนจรอยู่ในป่าใหญ่นี้ พร้อมด้วยอำมาตย์ผู้ภักดี—เหล่าผู้ประเสริฐที่มีหนุมานเป็นผู้นำ

udvignaḥagitated
udvignaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootudvigna (कृदन्त-प्रातिपदिक; √vij/√vid? here √vij ‘to tremble’ via ud+vij)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)
śaṅkitaḥapprehensive
śaṅkitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśaṅkita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √śaṅk धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम्
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्ययम्; ‘also/even’
vicarāmiI roam
vicarāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi + car (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, उत्तमपुरुषः, एकवचनम्
mahāvanein the great forest
mahāvane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā + vana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचनम्; कर्मधारयः (mahac ca tad vanaṃ)
anuraktaiḥwith devoted (ones)
anuraktaiḥ:
Sahakāraka (सहकारक/सह)
TypeAdjective
Rootanurakta (कृदन्त-प्रातिपदिक; anu+√rañj धातु)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त; ‘devoted’
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसह-योगे अव्ययम् (preposition-like indeclinable)
amātyaiḥministers
amātyaiḥ:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootamātya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचनम्
hanumatpramukhaiḥwith Hanuman as leader
hanumatpramukhaiḥ:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeAdjective
Roothanumat + pramukha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचनम्; तत्पुरुषः (hanumān pramukhaḥ yeṣām)
varaiḥexcellent (ones)
varaiḥ:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeAdjective
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifier)
S
Sugriva
H
Hanuman
R
Rishyamuka
F
Forest (Mahavana)

FAQs

Dharma values faithful companionship and righteous service: loyal aides support a vulnerable leader, showing duty (sevā) even in adversity.

Sugriva describes his anxious life in exile—moving through the forest with his trusted ministers, especially Hanumān.

Loyalty and steadfast service, embodied by Hanumān and the devoted ministers.